در سایه دلارهای ارزان، خروج ریال ایستاده است!

مثبت نیوز – در روزهای گذشته اخباری از ارزان فروشی دلار پخش شد که بررسی‌ها نشان می‌دهد صحت دارد.

در تهران و در حالی که قیمت رسمی هر دلار آمریکا ۱۵۳ هزار تومان است، برخی دلالان ارز هر دلار را به قیمت حدود  ۱۱۵ تا ۱۲۵ هزار تومان به فروش می‌رسانند، به این شرط که متقاضی با ایران چک‌های یک میلیون تومانی خرید کند. اگر از ایران چک ۵۰۰ هزار تومانی استفاده شود هر دلار حدود ۱۳۵ هزار تومان فروخته می‌شود و با ایران چک ۲۰۰ هزار تومانی نیز نرخ هر دلار حدود ۱۴۵ هزار تومان است. همزمان از مشهد خبر می‌رسد که اگر متقاضی دلار، ایران چک یک میلیون تومانی بپردازد، ۱۰ دلار دریافت می کند.

دلار با تخفیف؛ پدیده‌ای که این روزها در چهارراه استانبول دیده می‌شود. ماجرا ساده به‌نظر می‌رسد: اگر به‌جای پول معمولی، تراول‌چک‌های درشت بدهید، دلار را ارزان‌تر می‌خرید. اما پشت همین تفاوت قیمت، یک مسیر پنهان شکل گرفته که به معاملات قاچاق گره خورده است.

در ایران،  بنزین و گازوئیل با قیمت یارانه‌ای  عرضه می‌شود؛ آن‌سوی مرز، هر لیتر سوخت چند برابر قیمت داخلی خریدار دارد. قاچاقچی سوخت، برای تسویه حساب با شبکه توزیع در افغانستان و پاکستان، به ابزاری نیاز دارد که هم کم‌ردپا باشد، هم نقدشوندگی بالا داشته باشد.

تراول‌چک‌های بانکی دقیقاً همین ویژگی را دارند:

• پشتوانه‌شان بانک مرکزی ایران است،
• در هرات و مناطق مرزی به‌راحتی دست‌به‌دست می‌شوند،
• و مهم‌تر از همه، برخلاف نقل‌وانتقال بانکی، ردپای دیجیتال برجای نمی‌گذارند.

در این نقطه، معادله سود روشن می‌شود:

• قاچاقچی سوخت حاضر است  دلار  را بالاتر از قیمت واقعی تراول بخرد؛ یعنی تراول را زیر قیمت اسمی از دلارفروش تهرانی تحویل بگیرد.
• دلارفروش چهارراه استانبول هم در ازای دریافت تراول، دلار را ۳۰ تا ۳۵ هزار تومان ارزان‌تر می‌فروشد.
• تراول به هرات می‌رود و آن‌جا با قیمتی نزدیک به ارزش اسمی، در ازای محموله‌های  سوخت  قاچاق خرج می‌شود.

در این چرخه، هر دو طرف اصلی سود می‌برند:

• دلارفروش تهرانی، تراولی را که برایش حکم ارز منطقه‌ای دارد با تخفیف می‌خرد،
• قاچاقچی سوخت، پولش را بدون ردیابی بانکی جابه‌جا می‌کند.

بازنده کیست؟

اقتصاد ایران؛ که هم سوخت یارانه‌ای خود را از دست می‌دهد و هم با انحراف در نظام پولی و نقدینگی مواجه می‌شود.

بانک مرکزی این اسکناس‌های درشت را برای تسهیل مبادلات داخلی چاپ کرد؛ اما امروز بخشی از آن‌ها از چرخه رسمی اقتصاد خارج می‌شوند، به افغانستان می‌روند و در ازای‌شان سوختی از کشور خارج می‌شود که در وضعیت جنگی، ارزش استراتژیکش چند برابر است.

فروشنده چهارراه استانبول فقط یک دلال ارز نیست؛ او حلقه واسط زنجیره‌ای است که از پمپ‌بنزین‌های مرزی ایران شروع می‌شود و به بازارهای سیاه هرات و کویته می‌رسد.

دلار ۱۱۶ هزار تومانی وسوسه‌انگیز است؛

اما پشت این قیمت، بوی گازوئیل قاچاق می‌آید.