عربستان کمترین و امارات و قطر بیشترین آسیب را دیدند

مثبت نیوز –  بررسی تجارت این شش کشور با چین و هند نشان می‌دهد جنگ علیه ایران در دو‌ماهه نخست خود منجر به کاهش 42 میلیارددلاری تجارت این کشورها با دو ابرقدرت اقتصادی جهان شده است. با توجه به اینکه تجارت کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس صرفاً محدود به دو کشور هند و چین نمی‌شود، به‌احتمال زیاد ضرر و زیان ناشی از کاهش یا توقف تجارت این شش کشور با جهان طی جنگ علیه ایران اعداد چشمگیری خواهد شد.

کاهش 24 میلیارد دلاری تجارت با چین
در سال‌های اخیر بازار چین به یکی از مهم‌ترین مقاصد واردات از کشورهای عربی حاشیه خلیج‌فارس تبدیل شده است، به‌طوری‌که در سال گذشته از صادرات نزدیک به 900 میلیارد دلاری 6 کشور عربی، 154 میلیارد دلار از آن به چین صادر شده و همچنین حجم واردات این کشورها از چین نیز 157 میلیارد دلار بوده است. به عبارتی، 6 کشور امارات، عربستان سعودی، عراق، کویت، قطر و بحرین طی سال گذشته میلادی درمجموع بیش از 311 میلیارد دلار با چین تجارت داشته‌اند. این اعداد به‌خوبی نشان می‌دهد بررسی حجم تجارت کشورهای عربی با چین در سال جاری می‌تواند حائز اهمیت باشد. دراین‌خصوص بررسی داده‌های گمرک چین نتایج قابل‌تأملی دارد. در دو ماه اول جنگ تحمیلی آمریکا و اسرائیل علیه ایران، حجم تجارت این شش کشور عربی با چین طی ۴ماهه نخست امسال درمجموع 24 میلیارد و 163 میلیون دلار کمتر از مدت مشابه سال 2025 بوده است. طبق این داده‌ها، در حالی حجم تجارت چین و شش کشور عربی در 4ماهه نخست امسال به 78 میلیارد دلار رسیده که این عدد در مدت مشابه سال گذشته 102 میلیارد و 408 میلیون دلار بوده است. این کاهش 23.5 درصدی در بخش واردات و صادرات به صورت متوازن نبوده است، به‌طوری‌که طی 4ماهه نخست امسال حجم صادرات کشورهای عربی مذکور به چین 38.6 میلیارد دلار بوده که نسبت به رقم 53 میلیارد دلاری در مدت مشابه سال گذشته کاهش 27 درصدی دارد. در بخش واردات از چین نیز حجم واردات این کشورها از چین طی 4ماهه نخست امسال به 39.6 میلیارد دلار رسیده که کاهش نزدیک به 20 درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته دارد.  طی 4ماهه نخست در بین کشورهای عربی، بیشترین صادرات به چین مربوط به کشورهای عراق، کویت و قطر به ترتیب با 52 درصد کاهش، 43 درصد و 37.6 درصد بوده است. پس از آن، صادرات امارات به چین 20.3 درصد و صادارت عربستان به چین نیز 8.5 درصد کاهش نشان می‌دهد. در بخش واردات از چین نیز بیشترین کاهش واردات مربوط به عراق با 40.3 درصد، کویت با 39.2 درصد و بحرین با 24 درصد بوده است. واردات امارات، قطر و عربستان نیز به ترتیب 20، 19.5 و 9.8 درصد نسبت به 4ماهه نخست سال گذشته کاهش داشته است.

کاهش 18 میلیارد دلاری صادرات به هند 
بازار هند برای اغلب کشورهای حاشیه خلیج‌فارس به‌عنوان یکی از مهم‌ترین مقاصد صادراتی پس از چین است. بررسی داده‌های وزارت بازرگانی و صنایع هند نشان می‌دهد شش کشور حاشیه خلیج‌فارس شامل بحرین، عراق، کویت، قطر، عربستان سعودی و امارات طی سال 2025 درمجموع نزدیک به 147 میلیارد دلار صادرات به هند داشته‌اند که از این مقدار، بیش از 67 میلیارد دلار از آن مربوط به صادرات امارات، 30.6 میلیارد دلار مربوط به عربستان سعودی، 26.7 میلیارد دلار مربوط به عراق، 12.7 میلیارد دلار قطر، 8.7 میلیارد دلار مربوط به صادرات کویت و درنهایت 804 میلیون دلار نیز مربوط به صادرات بحرین به هند بوده است. گرچه ممکن است بخشی از صادرات امارات به هند مربوط به صادرات‌مجدد باشد، اما بخش عمده این صادرات از کشورهای عربی به هند مربوط به صادرات بخش انرژی از نفت و گاز تا فراورده‌ها و همچنین محصولات شیمیایی و پتروشیمی و کود و… است.  ازاین‌رو، حجم صادرات 6 کشور عربی حاشیه خلیج‌فارس به هند در مقایسه با کل واردات هند که در سال گذشته حدود 775 میلیارد دلار بوده، با سهم 19 درصدی، مهم و قابل توجه است.بر اساس داده‌های وزارت بازرگانی و صنایع هند که تا ۳ماهه نخست سال 2026 ارائه شده، شش کشور مذکور طی این سه ماه درمجموع 31 میلیارد و 872 میلیون دلار صادرات به هند داشته و همچنین 12.3 میلیارد دلار نیز از هند واردات انجام داده‌اند؛ اعدادی که در مدت مشابه سال گذشته به ترتیب 38 میلیارد و 400 میلیون دلار و 14.8 میلیارد دلار بوده است. به عبارتی، مجموع تجارت شش کشور عربی با هند در سه‌ماهه نخست امسال حدود 44.2 میلیارد دلار بوده که نسبت به رقم 53.2 میلیارد دلار در سه‌ماهه نخست سال گذشته کاهش نزدیک به 21 درصدی (معادل 9 میلیارد دلار کاهش) را تجربه کرده است.باتوجه‌به اینکه رقم مذکور مربوط به سه‌ماهه نخست است، اگر این رقم را برای ۴ماهه (که هنوز آمار آن منتشر نشده) در نظر بگیریم، کاهش حجم تجارت شش کشور عربی با هند به بیش از 18 میلیارد دلار خواهد رسید. توجه داشته باشیم در ماه آوریل نیز تجارت کشورهای مذکور با هند به واسطه بسته بودن تنگه هرمز، عملاً شبیه به مارس بوده است. نکته دیگر اینکه آمارهای قبل از جنگ نشان می‌دهد حجم تجارت کشورهای عربی با هند طی سال جاری روند افزایشی نسبت به سال گذشته داشته و اگر جنگ صورت نمی‌گرفت به احتمال زیاد حجم تجارت هند با کشورهای عربی از مقدار مدت مشابه سال 2025 نیز فراتر می‌رفت.بر اساس داده‌های سه‌ماهه نخست، بیشترین کاهش صادرات به هند در بین شش کشور عربی مربوط به کویت با 31.5 درصد، عراق با 30.4 درصد، امارات با 18.7 درصد بوده و صادرات عربستان 2.5 درصد افزایش و صادرات بحرین که رقم آن ناچیز بوده حدود 57 درصد رشد داشته است. در بخش واردات نیز طی این مدت بیشترین کاهش واردات از هند مربوط به کویت با 44 درصد، عراق با 38 و قطر با 27 درصد بوده است. همچنین واردات عربستان و امارات و بحرین از هند به ترتیب 16.5، 12.7 و 10.7 درصد نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش داشته است.