توسط : مثبت نیوز – موضعگیری اخیر محمدباقر قالیباف در فضای مجازی، ابعاد جدیدی از تقابل تهران و واشنگتن را در میدان انرژی آشکار کرد.
رئیس مجلس شورای اسلامی با انگشت گذاشتن بر نقطه ضعف بنیادین ترامپ یعنی «نفت ارزان»، هشدار داد که تداوم تنشهای منطقهای میتواند رویای اصلاح قیمت سوخت را به کابوسی برای اقتصاد جهانی تبدیل کند. این اظهارات که در میانه شعلهورتر شدن آتش جنگ در منطقه و تبادل آتش در جبهههای مختلف مطرح شده، نشاندهنده تغییر استراتژی ایران در مواجهه با فشارهای احتمالی و تلاش برای ترسیم خطوط قرمز جدید در بازار جهانی انرژی است.
هسته مرکزی تحلیل قالیباف بر یک پارادوکس عمیق در سیاست خارجی ایالات متحده استوار است. ترامپ مدعی است که اولویت اول او منافع اقتصادی شهروندان آمریکایی است، اما رئیس مجلس ایران این ادعا را زیر سوال برده و معتقد است که واشنگتن در حال قربانی کردن امنیت انرژی خود پای تنشآفرینیهای بیپایان نتانیاهو است. واقعیت میدانی در مارس ۲۰۲۶ نشان میدهد که با تشدید حملات اسرائیل به زیرساختهای منطقه، مسیرهای ترانزیتی خلیجفارس و تاسیسات عظیم تولید نفت به اهدافی در دسترس و آسیبپذیر تبدیل شدهاند. در چنین شرایطی، اراده کاخ سفید برای کنترل بازار بیاثر خواهد شد و قیمت نفت برنت که هماکنون نیز تحت تأثیر اخبار جنگ صعودی است، پتانسیل جهش به ارقام سه رقمی را دارد؛ اتفاقی که به معنای شکست زودهنگام وعدههای انتخاباتی ترامپ در بخش معیشت خواهد بود.
بخش چالشبرانگیز موضعگیری رئیس قوه مقننه، اشاره صریح به بنبست در تولید و فروش نفت است. این عبارت در اتمسفر جنگی فعلی، معنایی فراتر از کلمات دارد. در حالی که اخبار از حملات هوایی و درگیریهای مرزی حکایت دارند، قالیباف در حقیقت دکترین «ناامنی متقابل» را بازنشر میکند. این رویکرد نشان میدهد که تهران قصد دارد هزینه همراهی واشنگتن با تلآویو را با ارز رایج بینالمللی یعنی «بشکههای نفت» محاسبه کند. پیام روشن است: اگر قرار باشد امنیت صادرات انرژی ایران تحت تأثیر جنگ یا فشارهای ترامپ قرار گیرد، کلید ثبات پمپبنزینهای جهان نیز در دستان کسانی نخواهد بود که شعار صلح میدهند، اما از جنگ حمایت میکنند.
اما فرای این هشدارهای خارجی، موضعگیری قالیباف لایههایی از پیچیدگیهای داخلی را نیز نمایان میکند. در شرایطی که اقتصاد ایران زیر فشار تحریمها و نوسانات نرخ ارز به شدت به درآمدهای نفتی وابسته است، ورود رئیس مجلس به حوزه دیپلماسی انرژی با لحنی تهاجمی، فضای مانور دستگاه دیپلماسی را در مذاکرات احتمالی تغییر میدهد. گزارشهای تحلیلی حاکی از آن است که نوسانات بازار انرژی بیش از آنکه تابع شعارهای سیاسی باشد، تحت تأثیر امنیت فیزیکی زیرساختهاست. لذا، در حالی که قالیباف سعی دارد با استفاده از اهرم نفت، واشنگتن را به مهار نتانیاهو وادارد، واقعیتهای اقتصادی حکم میکند که مدیریت این بحران نیازمند یک هماهنگی دقیق میان «میدان» و «دیپلماسی» است تا ابزار بازدارندگی نفتی، منجر به انسداد بیشتر در مسیرهای حیاتی کشور نشود.
در نهایت، باید گفت که هشدار اخیر قالیباف، تلاشی برای بازگرداندن ایران به جایگاه تعیینکننده خود در معادلات جهانی، آن هم در میانه بحرانهای نظامی جاری است. او با پیوند زدن امنیت اسرائیل به قیمت نفت در آمریکا، سعی دارد در اتحاد استراتژیک واشنگتن و تلآویو تردید ایجاد کند. موفقیت این استراتژی در گرو آن است که تیم ترامپ تا چه حد میان وعدههای اقتصادی خود و هزینههای گزاف حمایت از تندرویهای منطقهای، توازن برقرار خواهد کرد. آنچه مسلم است، در روزهایی که بوی باروت در هوا است، بشکههای نفت بیش از هر زمان دیگری به عنوان یک اسلحه سیاسی و اقتصادی در دستان ایران عمل میکنند.
