توسط : مثبت نیوز – زمانی که سال گذشته تاکر کارلسون، مفسر محافظهکار آمریکایی، در مصاحبهای خبرساز با مسعود پزشکیان، رئیسجمهور ایران، نشست، این دیدار غیرمنتظره احتمالاً بدون دخالت یک رسانه کوچک و مستقل ایرانی هرگز اتفاق نمیافتاد.
حرکت کردن روی یک طناب باریک میان دو سوی مخالف کاری است که مدرسه آزاد در آن تبحر خاضی دارد. کانال یوتیوبی آنها دیدگاههایی را پخش کرده که بهشدت از حکومت ایران انتقاد دارند، در کنار دیدگاههای افرادی که به حاکمیت نزدیک هستند. همین موضوع باعث شده است که این برنامه هم مخاطبان آنلاین زیاد و رو به رشدی پیدا کند و هم با نظارت و انتقاد روبهرو شود.
بعد از حوادث دی ماه در آزاد یکی از پژوهشگران خواستار پایان دادن به جمهوری اسلامی از طریق برگزاری همهپرسی قانون اساسی شد. فرد دیگری حتی پا را فراتر گذاشت و از بازگشت نظام پادشاهی سابق ایران حمایت کرد.
این رسانه مدعی است که حکومت ایران از وجود برنامهای مانند «آزاد» در داخل کشور میتواند منافعی هم داشته باشد. تلویزیون دولتی ایران که انحصار امواج داخلی را در اختیار دارد، تحت کنترل جریانهای تندرو است و میلیونها ایرانی در عوض اخبار و سرگرمیهای خود را از رسانههای فارسیزبان خارج از کشور دریافت میکنند؛ رسانههایی که اغلب مواضع تندی علیه حکومت ایران دارند.
با اجازه دادن به بخشی از گفتوگوهای سیاسی در داخل کشور، حکومت میتواند تلاش کند نفوذ رسانههای خارج از کشور را کاهش دهد و همزمان بر مسیر این بحثها اثر بگذارد.
اکر این کانال تاکنون دوام آورده، برای این است که از تبدیل شدن به یک جریان فعال سیاسی خودداری کرده و مهمانانی با دیدگاههای متنوع، از سیاستمداران تا اعضای مخالفان، در آن حضور داشتهاند.
حدود ۷۰ درصد مخاطبان کانال او داخل ایران هستند.
ریشههای «آزاد» به بیش از یک دهه قبل بازمیگردد. از سال ۲۰۱۴، مهدی احمدی در قالب پروژهای به نام «مدرسه آزادفکری» مناظرههای حضوری برگزار میکرد. این برنامهها در دانشگاه صنعتی شریف، جایی که او در رشته فیزیک تحصیل کرده بود، برگزار میشد.
موضوعات این نشستها به مسائل مهم ایدئولوژی رسمی جمهوری اسلامی، از جمله حجاب اجباری و «ولایت فقیه» ـ نظریه سیاسی زیربنای نظام روحانیت ـ مربوط میشد.
در سال ۲۰۲۲، تیم «آزاد» فعالیت خود را به یوتیوب منتقل کرد. در آن زمان ایران در میانه اعتراضات «زن، زندگی، آزادی» قرار داشت.
«آزاد» مجموعهای از گفتوگوها درباره آینده ایران منتشر کرد و این ویدئوها به سرعت محبوب شدند.
پس از انتقال فعالیتها به فضای آنلاین، «آزاد» میزبان افرادی شد که با حکومت دچار مشکل شده بودند؛ از جمله یک تاریخنگار ایرانی که با اتهام ارتداد محاکمه و زندانی شده بود و دختر یکی از روسایجمهور سابق ایران که به دلیل اظهارنظرهایش علیه حکومت بازداشت شده بود.
نوآم چامسکی، اندیشمند آمریکایی، نیز در مصاحبه خود با این برنامه درباره ضرورت «رهایی جامعه ایران از سلطه سختگیرانه، بیرحمانه و سرکوبگرانه حکومت روحانیون» سخن گفت.
در عین حال، «آزاد» از چهرههایی که دیدگاههایی نزدیک به حکومت دارند نیز دعوت کرده است؛ از جمله یک روحانی که ریاست نهادی مرتبط با ترویج اخلاق عمومی را برعهده داشته و تحلیلگرانی که به تصمیمگیران جمهوری اسلامی مشاوره میدهند.
این برنامه به حکومت ایران کمک میکند تا تصویری از وجود آزادی بیان در داخل کشور ارائه دهد؛ در حالی که به گفته آنها، بسیاری از صداهای مخالف همچنان با محدودیت، بازداشت و فشار روبهرو هستند.
قرار دادن دیدگاههای مخالف حکومت در کنار دیدگاههای حامی نظام، ممکن است این تصور را ایجاد کند که همه طرفها از شرایط برابر برای بیان دیدگاههای خود برخوردارند.
جمهوری اسلامی گاهی اجازه میدهد برخی انتقادها در فضای کنترلشده مطرح شوند، زیرا این کار میتواند فشار اجتماعی را کاهش دهد و نشان دهد که نظام ظرفیت شنیدن انتقاد را دارد.
