ناوگان فرسوده عامل اصلی افزایش مصرف بنزین

مثبت نیوز – مصرف بنزین و گازوئیل خودروهای فرسوده نیز دو برابر خودروهای نو است.

طبق داده‌های رسمی، در حال حاضر فقط 277 هزار دستگاه پیکان در کشور در حال تردد است که آخرین پیکان حدود 20 سال قبل تولید شده است. طبق این داده‌ها، در حال حاضر 6.2 میلیون دستگاه پراید، 2.6 میلیون دستگاه پژوه 405، 1.6 میلیون دستگاه پژو 206 و 1.6 میلیون دستگاه پژو پارس، 1.3 میلیون دستگاه سمند (به‌جز سورن) در حال ترددند که با توجه به اینکه برخی از این خودروها بیش از دو دهه در کشور تولید می‌شوند، طبیعی است تعداد زیادی از آن‌ها با عمر حدود 20 سال در حال تردد باشند.

بررسی روند اسقاط خودروهای فرسوده در ایران از 1385 تا ۱۴۰۴ نشان می‌دهد سیاست نوسازی ناوگان در نزدیک به دو دهه گذشته نه یک مسیر باثبات، بلکه مجموعه‌ای از جهش‌ها و سقوط‌های شدید بوده است؛ به‌گونه‌ای که فاصله میان بهترین و ضعیف‌ترین عملکرد سالانه به بیش از ۵۰ برابر رسیده است.

بر اساس این داده‌ها، روند اسقاط از سال 1385 با حدود 127 هزار دستگاه آغاز می‌شود و در سال‌های ابتدایی، نوسانات قابل‌توجهی دارد. اسقاط در سال ۱۳۸۷ از ۱۸۵ هزار دستگاه عبور می‌کند و در سال ۱۳۸۹ به حدود ۲۵۸ هزار دستگاه نیز می‌رسد. با این حال، این رشد پایدار نمی‌ماند و طی سه سال بعد، تعداد خودروهای اسقاط شده به حدود ۷۲ هزار دستگاه در سال ۱۳۹۲ کاهش پیدا می‌کند.

سال ۱۳۹۳ نخستین نقطه اوج مهم این سری زمانی است. در این سال حدود ۳۳۷ هزار دستگاه خودرو اسقاط می‌شود، رقمی که نشان می‌دهد در صورت فراهم بودن سازوکارهای قانونی و اقتصادی، ظرفیت اسقاط در کشور می‌تواند به‌مراتب بالاتر از عملکرد معمول سال‌های قبل باشد؛ اما این رکورد نیز تداوم پیدا نمی‌کند و در سال ۱۳۹۴ اسقاط به حدود ۱۱۸ هزار دستگاه سقوط می‌کند.

در سال‌های ۱۳۹۵ و ۱۳۹۶ بار دیگر روند صعودی شکل می‌گیرد و اسقاط به ترتیب به حدود ۱۷۰ و ۲۰۲ هزار دستگاه می‌رسد. اما از سال ۱۳۹۷، برنامه اسقاط خودرو در ایران وارد یکی از عمیق‌ترین دوره‌های رکود خود می‌شود، به‌طوری که تعداد خودروهای اسقاط شده در سال ۱۳۹۷ به حدود 62.5 هزار دستگاه کاهش می‌یابد و در سال‌های 1398 و 1399 این تعداد به حدود 7 هزار دستگاه می‌رسد.

این وضعیت در سال‌های 1400 و 1401 نیز ادامه دارد و تعداد خودروهای اسقاطی به ترتیب 15.8 و 22 هزار دستگاه ثبت شده است. در سال 1402 اولین حرکت دولت برای افزایش اسقاط خودرو شروع شده و تعداد اسقاط به 77 هزار دستگاه رسیده و در اوج خود این تعداد به 349 هزار دستگاه در سال 1403 رسیده که رکورددار دوره 20 ساله 1385 تا 1404 است. طی سال 1404 نیز تعداد 204 هزار دستگاه خودرو اسقاط شده است.

این داده‌ها نشان می‌دهد از سال 1385 تا 1404 در مجموع تعداد دومیلیون و 780 هزار دستگاه خودرو در ایران اسقاط شده است.

بر اساس قانون هفتم پیشرفت باید سالانه ۵۰۰ هزار خودرو از چرخه تردد خارج شود؛ اما از برنامه بیش از 70 درصد عقبیم.