توسط : مثبت نیوز – روابط دمشق و مسکو در ماه اوت به طور رسمی وارد فصل جدیدی شد.
در تاریخ ۱۱ اوت، مقامات سوری فرایند تحویل محمولههای گندم و سیمان را در اسکلهای تجاری آغاز کردند که پیشتر در اختیار نیروهای روسی بود؛ همزمان نیروهای وابسته به مسکو در حال جابهجایی و خروج تجهیزات خود از این اسکله دیده شدند.
نمادین بودن این تحول در راستای تلاشهای همهجانبه «احمد الشرع»، رئیسجمهور جدید سوریه، برای عبور از مصائب سالهای جنگ و هدایت کشور به سمت توسعه اقتصادی و بازسازی بسیار چشمگیر است.
طبق این توافق که حاصل ۱۸ ماه مذاکره فشرده بوده، سوریه بازکنترل بخشهای غیرنظامی بندر طرطوس و پایگاه حمیمیم را پس میگیرد و بخشهای نظامی این دو مقر قرار است ظرف سه ماه به مراکز آموزش مشترک تبدیل شوند.
مسکو این اقدام را گامی برای تثبیت جاپای خود در منطقه و حفظ دسترسیهای لازم برای عملیاتهای فرامنطقهایاش در آفریقا میداند. در مقابل، برخی دیگر این بازآرایی را یک شکست استراتژیک سنگین برای کاخ کرملین تلقی میکنند.
این یادداشت تفاهم صرفاً آنچه را که پیشتر در میدان اتفاق افتاده بود، روی کاغذ رسمیت بخشید. ضربه واقعی به موقعیت روسیه، در دسامبر ۲۰۲۴ و با سقوط بشار اسد فرود آمد.
بندر طرطوس سالها پایگاه اصلی نیروی دریایی روسیه در مدیترانه بوده و حمیمیم نقش مرکز عملیات هوایی و پشتیبانی منطقهای این کشور را ایفا کرده است.
در زمان مدیریت «الشرع»، مسکو مجبور است جایگاه خود را با دولتی به بحث بگذارد که صراحتاً بر حاکمیت ملی سوریه تأکید دارد و همزمان در حال ترمیم و توسعه روابط خود با ایالات متحده، کشورهای حاشیه خلیج فارس، ترکیه و دیگر بازیگران است.
مسکو تلاش کرده تا با ابراز تمایل برای حضور در پروژههای بازسازی، اهرمهای اقتصادی خود را به ابزاری برای حفظ نفوذ سیاسی تبدیل کند.
با این حال، توانمندی روسیه برای ایفای نقش یک شریک بازسازی، با محدودیتهای جدّی روبهرو است. تحریمهای بینالمللی شرکتهای روسی را فلج کرده و کرملین ظرفیت چندانی برای کمکهای بشردوستانه یا سرمایهگذاریهای کلان ندارد.
این مرزبندی میتواند مسیر آتی روابط دو کشور را روشن سازد: دمشق با دسترسی به گزینههای جایگزین، میتواند بدون نیاز به قطع کامل مناسبات، وابستگی شدید خود به روسیه را پلهپله کاهش دهد.
سوریه از هماکنون سیگنالهایی مبنی بر آمادگی برای کاهش چشمگیر واردات نفت از روسیه صادر کرده است. رویترز در ۴ اوت گزارش داد که مقامات سوری در جریان مذاکرات مربوط به خروج از فهرست دولتی حامی تروریسم، به واشنگتن اعلام کردهاند که آمادهاند واردات نفت از روسیه را به میزان قابل توجهی کاهش دهند.
