پنج فرضیه دامپینگ دلار

مثبت نیوز – بازار ارز این روزها با یک معمای تازه روبه‌روست؛ دلارهای ارزان در ازای اسکناس‌های درشت.

این رخداد به‌وضوح بوی یک عملیات سازمان‌یافته را می‌دهد. در هر شهر قیمت متفاوت است، اما یک نکته مشترک وجود دارد: فروشندگان این دلارهای ارزان، به‌طور هدفمند در حال جمع‌آوری «ریال نقدی» هستند.

این اتفاق مشکوک چندین سناریو را در ذهن‌ها یادآور می‌شود که در ادامه بررسی می‌کنیم:

سناریوی اول: کشتی‌های گرفتار در هرمز

یکی از جدی‌ترین سناریوهایی که این روزها در بازار مطرح شده، به کشتی‌های تجاری برمی‌گردد که در تنگه هرمز گرفتار شده‌اند. ابتدا صحبت از پرداخت ۲ میلیون دلار عوارض بود، بعد یوآن مطرح شد و حالا برخی می‌گویند پرداخت باید به «ریال نقدی» انجام شود. اگر این روایت درست باشد، شرکت‌های کشتیرانی—به‌دلیل محدودیت‌های بانکی، تحریم‌ها و مشکلات FATF—ناچارند برای تأمین ریال، به بازار غیررسمی متوسل شوند. در این میان، احتمالاً یک شبکه واسطه، مأمور تبدیل دلار به ریال نقدی شده است.

سناریوی دوم: پول نقد و مسیرهای تاریک

تجربه جهانی نشان می‌دهد پول نقد، ابزار محبوب فعالیت‌های غیرشفاف و حتی تروریستی است. محدودیت‌های اروپا روی اسکناس‌های درشت دقیقاً به همین دلیل اعمال شده و اسکناس های ۵۰۰ یورویی‌ در اتحادیه اروپا به این راحتی توزیع نمی‌شوند. در ایران و منطقه نیز، هرجا ردپای «اسکناس درشت» پررنگ می‌شود، معمولاً پای فعالیت‌هایی در میان است که نمی‌خواهند رد مالی از خود به جا بگذارند.

سناریوی سوم: شرط‌بندی روی توافق

برخی تحلیلگران این اتفاق را یک «سیگنال پنهان» از بازار می‌دانند. فروش ارزان دلار و جمع‌آوری ریال—به‌ویژه در شهری مثل مشهد—می‌تواند نشانه‌ای از این باشد که برخی بازیگران خارجی، به‌ویژه تجار افغانستانی و پاکستانی، روی تقویت ریال پس از یک توافق احتمالی شرط بسته‌اند. سود اصلی، در همان فاصله کوتاه پس از توافق و قبل از تثبیت بازار به دست می‌آید.

سناریوی چهارم: اخلال هدفمند

فرضیه دیگری که مطرح است، به «اخلال خارجی» در بازار برمی‌گردد. کشورهایی که در سال‌های اخیر با ایران روابط مالی داشته‌اند، ممکن است حالا—پس از جنگ اخیر—با استفاده از شبکه‌های خود در داخل، به‌دنبال ایجاد بی‌ثباتی در بازار ارز و پول باشند. بازی با عرضه دلار و جمع‌آوری ریال می‌تواند بخشی از این سناریو باشد.

سناریوی پنجم: قاچاق سوخت

اما شاید اصلی ترین سناریو، به قاچاق سوخت مربوط باشد. قاچاقچیان در کشورهای همسایه برای تسویه حساب‌های خود نیاز به ریال نقدی دارند، تا ضمن عدم ردیابی مالی، بتوانند حساب‌های خود را با طرح ایرانی تسویه کنند. در این مدل، ضرر فروش ارزان دلار، در سود کلان قاچاق جبران می‌شود.