توسط : مثبت نیوز – بررسی شبکه ریلی اسرائیل نشان میدهد که این رژیم علیرغم ادعاهای امنیتی، دارای زیرساختهای ریلی متمرکز و به شدت آسیبپذیری است. شبکه راهآهن اسرائیل که توسط شرکت دولتی «راهآهن اسرائیل» اداره میشود، حدود 1138 کیلومتر خط آهن دارد (بعضی منابع تا 1500 کیلومتر نیز آمده است). این شبکه به شدت بر نوار ساحلی پرجمعیت اسرائیل متمرکز است و شاخههایی به سمت جنوب (بئرشبع) و شمال (نهاریا) دارد.
پل یارکون
گلوگاه استراتژیک و یگانه شریان اتصال شمال به جنوب
پل ریلی یارکون، واقع در شمال کلانشهر تلآویو و بر روی رودخانه یارکون، دروازه ورودی شمالی به شاهرگ حیاتی شبکه راهآهن (کریدور آیالون) محسوب میشود. از منظر توپولوژی شبکه، تمام خطوط ریلی که از نوار ساحلی شمال (شامل بنادر حیفا و شهر هرتزلیا) به سمت مرکز و جنوب امتداد مییابند، ناگزیر به همگرایی و عبور از این پل هستند. این موقعیت جغرافیایی سبب شده تا پل یارکون به عنوان یک گلوگاه استراتژیک عمل کند. در حال حاضر، در صورت بروز هرگونه انسداد در این پل، شبکه راهآهن عملاً به دو بخش کاملاً مجزای شمالی و جنوبی تقسیم شده و سیستم حملونقل ریلی فاقد مسیر جایگزین (Bypass) برای دور زدن این نقطه است.
تونل یزراعیل؛ شریان خاموش در دل کوههای حیفا
کارکرد واقعی؛ کریدور شرقی-غربی، نه شمال-جنوب
مسیر ریلی دره یزراعیل برخلاف تصور رایج، هیچ ارتباطی با مسیر حیفا به تلآویو ندارد، بلکه یک کریدور کاملاً شرقی-غربی در شمال کشور است. این خط از خلیج حیفا در ساحل دریای مدیترانه آغاز شده و با عبور از دشتهای کشاورزی و هموار منطقه یزراعیل و شهر عفوله (Afula)، به شهر بیتشئان در مجاورت مرز شرقی (نزدیک رود اردن) ختم میشود. هدف اصلی این خط، اتصال مناطق داخلی شرقی به سواحل غربی است و شبکه راهآهن را در مسیر شمال به جنوب تغذیه نمیکند.
ایستگاه رخووت
ایستگاه راهآهن رخووت (Rehovot Railway Station) یکی از ایستگاههای مسافری بسیار مهم و پرتردد در حومه جنوبی کلانشهر تلآویو است. این ایستگاه عمدتاً در مسیر خطوط مسافری حومهای و بینشهری (مانند محور بنیامینا به اشکلون) قرار دارد و برخلاف گرهگاههایی مانند لود، فاقد زیرساختهای سنگین برای طبقهبندی و مانور قطارهای باری است. کارکرد اصلی و حیاتی ایستگاه رخووت، تسهیل تردد روزانه هزاران نفر از نیروی کار، کارمندان و شهروندانی است که از مناطق جنوبیتر و شهرکهای اقماری به سمت مراکز تجاری تلآویو رفتوآمد میکنند.
براساس دادههای شبکه حملونقل عمومی اسرائیل، مهمترین و حیاتیترین ایستگاهها و تقاطعهای ریلی به شرح زیر هستند:
1. کریدور آیلون در تلآویو (Ayalon Railway)
این کریدور که شامل ایستگاههای ساویدور مرکز، هاشالوم و هاهاگانا میشود، شلوغترین و حیاتیترین بخش شبکه ریلی اسرائیل است. بر اساس گزارشهای موجود، این مسیر شریانی اصلی است که تمام قطارهای مسافری و باری بین شمال و جنوب و همچنین خطوط شرقی به اورشلیم ناگزیر از آن عبور میکنند.
2. گرهگاه لود (Lod Railway Junction)
لود را باید قلب عملیاتی شبکه ریلی اسرائیل دانست. این نقطه در مرکز کشور، تقاطع خطوط شمال-جنوب (تلآویو-بئرشبع) و شرق-غرب (اورشلیم-تلآویو) است. اهمیت لود فراتر از یک تقاطع ساده است؛ مرکز عملیات سایبری راهآهن اسرائیل (CSOC) به ارزش 8.25 میلیون دلار در این شهر مستقر است و نقش نظارت، کنترل و حفاظت از کل سیستم ریلی را بر عهده دارد. دپوی اصلی، کارگاههای تعمیر و نگهداری و بسیاری از مراکز کنترل شبکه نیز در این منطقه قرار دارند. هرگونه اختلال در لود، زنجیره تامین کل کشور را تحت تأثیر قرار میدهد.
3. ایستگاه تلآویو ساویدور مرکز (Tel Aviv Savidor Central)
این ایستگاه از لحاظ تاریخی و ساختاری، قلب شبکه ریلی اسرائیل محسوب میشود. تقریباً تمام خطوط اصلی قطار که از شمال به جنوب یا بالعکس حرکت میکنند، از این ایستگاه میگذرند. ساویدور مرکز با دارا بودن 6 سکو، بیشتر از هر ایستگاه دیگری در اسرائیل، و جابجایی روزانه بیش از 70 هزار مسافر، یکی از شلوغترین مراکز ریلی کشور است و به عنوان یک هاب توزیع مسافر برای خطوط مختلف عمل میکند.
4. ایستگاه تلآویو هاشالوم (Tel Aviv HaShalom)
این ایستگاه اگرچه از نظر ساختاری مرکز اصلی نیست، اما معمولاً پرترددترین ایستگاه از نظر تعداد مسافر در طول سال است. دلیل این امر قرار گرفتن آن در مجاورت مرکز تجاری و اداری مهم تلآویو (مانند مرکز آزریلی) و پایگاه اصلی نیروهای مسلح اسرائیل است. این ایستگاه شریان اصلی رفتوآمد نیروی کار و پرسنل نظامی به شمار میرود.
5. بنادر حیفا و اشدود (Haifa & Ashdod Ports)
این دو بندر، دروازههای اصلی ورود کالا، سوخت و تجهیزات نظامی به اسرائیل هستند. بندر حیفا بزرگترین بندر اسرائیل است و یک ترمینال ریلی بار در محوطه بندر نقش حیاتی در لجستیک حمل و نقل ایفا میکند، به طوری که در سال 2018 حدود 221 هزار کانتینر از طریق ریل در این بندر جابجا شده است. بندر اشدود نیز دومین بندر بزرگ کشور است.
اتصال ریلی این بنادر به شبکه داخلی، نقاطی حیاتی برای جابجایی بارهای استراتژیک به شمار میروند. در جریان جنگ دوم لبنان در سال 2006، یک موشک به گاراژ قطار در نزدیکی بندر حیفا اصابت کرد و هشت کارگر را کشت که نشاندهنده آسیبپذیری این نقطه است.
6. خطوط جنوبی به بئرشبع (Be’er Sheva Railway)
این مسیر، تنها شریان ریلی اتصال مرکز کشور به جنوب است. با توجه به برنامههای دولت اسرائیل برای جابجایی پایگاههای نظامی به منطقه نقب و تبدیل بئرشبع به یک قطب استراتژیک ملی، اهمیت این خط حیاتی چند برابر شده است. مختل شدن این خط، به معنای قطع لجستیک زمینی به جنوب و پایگاههای نظامی مستقر در آن منطقه خواهد بود.
