توسط : حتمالا این روزها برای شما هم این سوال پیش آمده که ایران چگونه توانسته تا همین حالا بیش از 30 روز در مقابل سنگینترین حملات هوایی تاب بیاورد و تازه ضرباتی هم به دیگر کشورهای منطقه وارد کند؟ و احتمالا پاسخهایی از قبیل برتری توان آفندی پهبادهای ارزان قیمت در برابر اسکادران گرانقیمت جنگندهها و ناوها، مزیت موشکهای بالستیک و مهمتر از همه تنگه استراتژیک هرمز دریافت کردهاید.
ایران با مساحتی حدود ۱.۶۵ میلیون کیلومتر مربع، از تمام میادین جنگی کلاسیک و مدرن آمریکا بزرگتر است.
بگذارید با مروری بر تجربههای نظامی ارتش آمریکا این مقیاس عظیم را بهتر درک کنیم.
ایران تقریباً ۴ برابر بزرگتر از عراق، بیش از ۵ برابر ویتنام، حدود ۴.۵ برابر آلمانِ زمان جنگ جهانی دوم، بیش از ۴ برابر مجمعالجزایر ژاپن و تقریباً ۲.۵ برابر بزرگتر از افغانستان است.
اگر ایران را روی نقشه آمریکا بگذاریم، از مرز کانادا تا خلیج مکزیک و از سواحل اقیانوس اطلس تا میانه ایالات متحده را میپوشاند. این یعنی هر نوع عملیات نظامی در این خاک، با چالش «کشش لجستیکی» (Logistical Stretch) مواجه میشود که در تاریخ نظامی بیسابقه است.
گذشته از وسعت که البته نباید به عنوان تنها ملاک ما در این نوشتار مورد بررسی قرار بگیرد موضوع به نحوی «نوع زمین» هم هست!
ایران برخلاف عراق که عمدتاً مسطح و بیابانی بود (مناسب برای مانور زرهی سریع)، یک «دژ کوهستانی» است.
رشتهکوههای زاگرس و البرز به عنوان دیوارهای دفاعی طبیعی برای ایران عمل میکنند. برخلاف تپههای افغانستان، زاگرس یک زنجیره پیوسته و بلند است که عبور لشکرها را به گلوگاههای کوهستانی محدود میکند؛ جایی که برتری تکنولوژیک آمریکا در برابر تلههای زمینی به شدت کاهش مییابد.
از سوی دیگر وجود دشت کویر و لوت در مرکز ایران، عملاً حرکت از شرق به غرب یا شمال به جنوب را برای یک نیروی مهاجم به کابوسی تبدیل میکند که باید یا از مسیرهای بسیار باریک عبور کند یا با شرایط اقلیمی کشنده بجنگد.
وسعت سرزمینی ایران به جز آنکه دسترسی سریع به تمام نقاطش را دشوار میکند یک مزیت دیگر هم برای نیروهای مسلح ایران ایجاد کرده و آن ساخت «شهرهای موشکی زیرزمینی» و پایگاههای توزیعشده است.
در جغرافیای کوچکی مثل ویتنام یا کره، شناسایی و انهدام مراکز فرماندهی متمرکزتر بود.
در ایران، وسعت زیاد اجازه میدهد که نیروها به صورت «موزاییکی» (غیرمتمرکز) عمل کنند. یعنی حتی اگر ارتباط مرکز با یک استان یا یک فرمانده ارشد قطع شود، آن جغرافیا به تنهایی پتانسیل ادامه جنگ برای ماهها را دارد.
برخلاف تمام جنگهای قبلی آمریکا (به جز ژاپن)، ایران تنها جغرافیایی است که میتواند از درون خاک خود، اقتصاد جهانی را به گروگان بگیرد. این «جغرافیایِ متصل به آبهای آزاد» به ایران اجازه میدهد که جنگ را از زمین به دریا و از جبهه نظامی به جبهه انرژی بکشاند چنانکه تا حالا نیز چنین کرده است.
