توسط : مثبت نیوز – برنامههای تلویزیون در ماه مبارک رمضان امسال:
شبکه یک؛ از نبردِ رباتها تا جامعهشناسیِ قرآن
رویکرد شبکه یک، تلفیقی از ژانرهای علمی و تاریخی در کنار برنامههای طنز است تا شاید بتواند طیفهای مختلف مخاطبان را پوشش دهد. برنامه قرآن و جامعه (با حضور پروفسور رفیعپور) یکی از این تولیدات است؛ این برنامه هر شب پس از اذان مغرب به مدت ۳۰ دقیقه پخش میشود و به بررسی پیوند آموزههای قرآنی با مسائل روز جامعه نظیر عدالت و خانواده میپردازد. حضور مجدد این استاد برجسته علوم اجتماعی در تلویزیون، تلاشی برای ارائه نگاهی علمی به دین است.
نبرد رباتها (رئالیتیشوی علمی) بهعنوان متفاوتترین برنامه این شبکه، هر شب ساعت ۲۰:۰۰ روی آنتن میرود و رقابت گروههای نوجوان و جوان در حوزه رباتیک را به تصویر میکشد. این برنامه با فرمت «رئالیتیشو»، هیجانِ بردوباخت و تعاملات خانوادگی را در بستری علمی روایت میکند. برنامه جبهه (ویژهبرنامه افطار) نیز هر روز ساعت ۱۶:۴۵ پخش میشود و شامل گفتوگو با شاهدان عینی دفاع مقدس و نبرد ۱۲روزه مقاومت است. این برنامه تلاش میکند با استفاده از قطعات نمایشی، مفهوم مقاومت را از تاریخ به امروز پیوند بزند.
اگر بخواهیم از سریالها بگوییم باید از «اسباب زحمت» (سریال کمدی) به کارگردانی سعید آقاخانی شروع کنیم، برنامهای که هر شب ساعت ۲۲:۰۰ پخش خواهد شد. این سریال با حضور بازیگرانی چون حسن معجونی و هومن حاجیعبداللهی، چالشهای گروهی از کارگران باربری را در بافت شهری روایت میکند. ماه خدا هم بهعنوان پای ثابت شبکه 1، ویژهبرنامه سحرگاهی این شبکه است که با اجرای حسن سلطانی و مناجاتخوانی حاج منصور ارضی که به سنت هرساله میزبان سحرخیزان است.
پای ثابتها + 1
شبکه دو با تمرکز بر خانواده و ایجاد فضای معنوی، سبد برنامههای خود را چیده است. برنامه کشور دوست (مجله گفتوگومحور) با اجرای المیرا شریفیمقدم هر شب حوالی ساعت ۲۲:۰۰ پخش میشود. این برنامه با محوریت «حالِ خوب برای ایران»، به روایت ظرفیتهای الهامبخش کشورمان ایران میپردازد. مناجاتخوانی شبان نیز هر شب حوالی ساعت ۰۰:۳۰ با نوای حاج محمود کریمی (۱۸ شب نخست) و حاجمهدی رسولی (از شب ۲۴) روی آنتن میرود تا فضای معنوی سحرگاهان را پوشش دهد. چشمه زندگی نیز سخنرانیهای اخلاقی استاد حسین انصاریان است که هر روز ساعت ۱۴:۰۰ پخش میشود. برنامههای نسبتاً موفقی چون دونقطه؛ مسابقهای تعاملی با اجرای نیما کرمی که هر روز ساعت ۱۷:۰۰ با حالوهوای شادِ افطار روی آنتن میرود و زمانه؛ برنامه سحرگاهی حوالی ساعت ۴ بامداد که به موضوعات اخلاقی و اجتماعی میپردازد، هم دیگر برنامههای کانال 2 تلویزیون را تشکیل میدهد.
در جستوجوی رئالیتیشو
شبکه سه همچنان بر مدار جذب مخاطب انبوه و استفاده از فرمتهای استعدادیابی حرکت میکند. فصل چهارم محفل (فصل ۴) برندِ بیرقیبِ رمضان که هر روز پیش از افطار (ساعت ۱۶:۰۰) با اجرای رسالت بوذری و حضور داوران بینالمللی نظیر حامد شاکرنژاد و حسنین الحلو پخش میشود. برنامه «محفل» که حالا به فصل چهارم خود رسیده، بدون شک یکی از معدود پدیدههای جریانساز تلویزیون در دهه اخیر است که توانست مفهوم «سرگرمی دینی» را در قالبی استاندارد بازتولید کند. کاپیتان هم یک مسابقه استعدادیابی ورزشی با اجرای سینا مهراد و با حضور چهرههای بینالمللی نظیر هادی چوپان که با هدف جذب نسل جوان طراحی شده است. ماه من (ویژه سحر) هم به سنت هر سال با اجرای نجمالدین شریعتی حوالی ساعت ۳ بامداد که به بررسی مسائل دینی و فرهنگی با حضور کارشناسان مذهبی میپردازد. از دیگر برنامههای رمضان 3 میتوان به «سمت خدا» ساعت ۱۳:۰۰ و ترتیلخوانی ظهرگاهی از حرم حضرت معصومه(س) اشاره کرد.
از باقی شبکهها چه خبر؟
شبکههای مکمل تلاش دارند با رویکردهای تخصصی، لایههای دیگر جامعه را پوشش دهند. گرانش (شبکه ۴)، جایگزین برنامه «زندگی پس از زندگی» در ساعت افطار که به گفتوگوهای علمی – الهیاتی درباره توحید و کیهانشناسی میپردازد. سحوری (شبکه ۴)، ویژهبرنامه سحرگاهی با محوریت نیایشهای ادبی و شعر فارسی. سوره (شبکه ۴)، ساعت ۲۱:۳۰ به تبیین نظریه سیاسی آیتالله خامنهای بر مبنای آیات قرآنی میپردازد. هزار داستان (شبکه نسیم)، با اجرای محمدرضا شهیدیفرد هر شب ساعت 23؛ روایتی قصهمحور از متن زندگی که در لحظات افطار و سحر روی آنتن میرود. وقت سحر (شبکه افق)، هر روز ساعت ۰۲:۳۰ بامداد با اجرای حامد عسکری و رویکردی شاعرانه به استقبال سحر میرود. جاذبه (شبکه افق)، ویژهبرنامه افطار که هر روز ساعت ۱۷:۳۰ با اجرای مهیار عبدالهی، بهصورت زنده از کربلای معلی روی آنتن میرود و به گفتوگو با نخبگان و فعالان دانشبنیان اختصاص دارد. سیمرغ (شبکه مستند)، هر روز ساعت ۱۸:۳۰، با پخش تصاویر آرشیوی از رمضانهای دهههای گذشته، خاطرات شیرین آن ایام را برای مخاطب زنده میکند. جام رمضان (شبکه ورزش)، با محوریت پوشش مسابقات فوتسال، از نخستین روز ماه مبارک هر شب حوالی اذان مغرب روی آنتن میرود. در فصل جدید این برنامه، رقابت تیمهای مساجد با نگاه و پرداختی متفاوت به تصویر کشیده خواهد شد. ماه ماه (شبکه سلامت)، اجرای اسماعیل باستانی، هر روز پیش از اذان مغرب حوالی ساعت ۱۷ روی آنتن میرود. این برنامه در گفتگو با پزشکان و کادر درمان، راوی خاطراتی شنیدنی از لحظاتی است که حضور پررنگ خداوند در فرایند درمان و بهبود بیماران، بهوضوح احساس شده است.
کنداکتور رمضان ۱۴۰۴ را میتوان نقطه عطف «تغییر فاز» تلویزیون دانست؛ گذار از غلبه «پیام» به اولویتِ «فرم». رسانه ملی با پذیرشِ قواعد بازیِ رسانههای مدرن و ادغامِ مفاهیم دینی با ساختارهای سرگرمکننده، تلاشی آشکار برای بازپسگیری مرجعیت رسانهای دارد. اکنون چالش اصلی، حفظ توازن میان «هیجانِ بصری» و «عمقِ معنایی» در این آزمونِ فرمگرایانه است.
