توسط : مثبت نیوز – در ادبیات سنتی اقتصاد سیاسی بینالملل، موقعیت استراتژیک غولهای انرژی خاورمیانه غالباً از منظر «امنیت عرضه» و «ثبات قیمت انرژی» تحلیل میشود. بااینحال، تحولات ساختاری بازارهای مالی جهانی در دهههای اخیر نشان میدهد کارکرد این ابرشرکتها از تأمینکنندگان صرف کالا به پمپاژکنندگان اصلی نقدینگی در شریانهای مالی غرب تغییر یافته است.
1- آرامکو
آرامکو با توانایی تولید سود خالص سالانهای در بازه 130 میلیارد دلار، نهتنها از مجموع سودآوری ۵۰ شرکت برتر منطقهای شامل بزرگترین بانکها، کنسرسیومهای پتروشیمی و غولهای مخابراتی فراتر میرود، بلکه شانهبهشانه کلانشرکتهای فناوری آمریکا (MegaCapTech) نظیر اپل و مایکروسافت حرکت میکند. سودهای نقدی حاصل از آرامکو، داراییهای تحت مدیریت (AUM)صندوق ثروت ملی را به ارقامی فراتر از ۷۰۰ میلیارد دلار رسانده است.
2- شرکت ملی نفت ابوظبی
ادنوک (ADNOC) بهعنوان موتور محرک اقتصادی امارات متحده عربی، مدل پیشرفتهای از بازیافت پترودلار را دارد. سود خالص عملیاتی سالانه این شرکت در محدوده ۴۰ تا ۵۰ میلیارد دلار تخمین زده میشود. ادنوک با اتخاذ سیاست عرضه اولیه (IPO) شرکتهای زیرمجموعه خود (مانند توزیع، گاز و حفاری)، مدل جدیدی از جذب و بازتولید سرمایه را پایهریزی کرده است. جریان نقدی حاصل از فعالیتهای ادنوک، سه ابرصندوق ثروت ملی ابوظبی (سازمان سرمایهگذاری ابوظبی (ADIA) با دارایی نزدیک به ۹۹۰ میلیارد دلار، شرکت سرمایهگذاری مبادله (Mubadala)با دارایی ۳۰۰ میلیارد دلار و صندوق (ADQ را تغذیه میکند. این نهادها تهاجمیترین خریداران سهام فناوری، حقوق صاحبان سهام خصوصی و املاک تجاری لوکس در نیویورک، لندن و سانفرانسیسکو هستند.
3- قطر انرژی
برخلاف مدلهای مبتنی بر نفت آرامکو و ادنوک، ساختار مالی قطر انرژی بر پایه هژمونی در بازار گاز طبیعی مایع استوار است. به سبب بحرانهای ژئوپلیتیک انرژی در سالهای اخیر و انعقاد قراردادهای بلندمدت عرضه، سود خالص سالانه قطر انرژی در بازه ۴۰ تا ۴۵ میلیارد دلار تثبیت شده است. این جریان نقد آزاد با ثبات بالایی به «سازمان سرمایهگذاری قطر» (QIA) با دارایی تحت مدیریت بالغ بر ۵۰۰ میلیارد دلار واریز میشود. استراتژی مالی QIA بر تملک داراییهای استراتژیک، زیرساختهای بانکی غرب و سرمایهگذاریهای کلان در صندوقهای خطرپذیر فناوری ایالات متحده متمرکز است.
4- مؤسسه نفت کویت
کویت دارنده یکی از قدیمیترین و محافظهکارانهترین ساختارهای پترودلاری در جهان است که فرایند انتقال سرمایه آن کاملاً نهادینه شده است. درآمدهای خالص سالانه این نهاد بسته به نوسانات بازار بین ۲۰ تا ۳۰ میلیارد دلار برآورد میشود. طبق الزامات قانونی، درصدی از این درآمدهای هیدروکربنی به طور مستقیم به «صندوق نسلهای آینده» که توسط سازمان سرمایهگذاری کویت (KIA) مدیریت میشود، واریز میشود. با دارایی تحت مدیریت نزدیک به ۸۰۰ میلیارد دلار، KIAبهعنوان یکی از بزرگترین و پایدارترین صاحبان نهادی اوراققرضه حاکمیتی ایالات متحده و سهام ممتاز دارویی و صنعتی در والاستریت شناخته میشود.
