مثبت نیوز – شرکت MGX که در حوزه هوش مصنوعی و فناوریهای پیشرفته سرمایهگذاری میکند، در کنار دیگر بازیگران این صنعت در پروژههای بزرگ زیرساختی مشارکت دارد. در آمریکا نیز پروژه Stargate با هدف سرمایهگذاری بلندمدت در زیرساخت هوش مصنوعی معرفی شده است؛ برنامهای که رقم اعلامشده برای آن تا ۵۰۰ میلیارد دلار طی چهار سال است. در میان شرکتهای مرتبط با ایلان ماسک، دو مجموعه استارلینک و xAI از منظر زیرساخت دیجیتال و هوش مصنوعی اهمیت دارند، هرچند در دو حوزه متفاوت فعالیت میکنند. استارلینک، زیرمجموعه ارتباطات ماهوارهای اسپیسایکس، خدمات اینترنت ماهوارهای ارائه میدهد و میتواند بخشی از شبکه ارتباطی منطقه را تأمین کند؛ در همین راستا، امارات در اوت ۲۰۲۶ مجوزی ۱۰ساله برای فعالیت این شرکت صادر کرد.
در مقابل، xAI مستقیماً در صنعت هوش مصنوعی فعالیت دارد و برای توسعه مدلها و ظرفیت محاسباتی خود به سرمایهگذاریهای سنگین نیازمند است. این شرکت در ژانویه ۲۰۲۶ از تکمیل یک دور تأمین مالی ۲۰ میلیارددلاری خبر داد که صندوق سرمایهگذاری قطر (QIA) و شرکت اماراتی MGX نیز در آن مشارکت داشتند. البته این رقم، مجموع سرمایه جذبشده در آن دور است و سهم جداگانه قطر و امارات اعلام نشده است. مشارکت صندوقهای منطقه در تأمین مالی xAI نشان میدهد سرمایههای خلیجفارس چگونه به شرکتهای پیشرو هوش مصنوعی آمریکا راه پیدا میکنند.
عربستان سعودی نیز از طریق HUMAIN به دنبال توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی است. این شرکت در همکاری با انویدیا برنامههایی برای ایجاد ظرفیت محاسباتی در عربستان اعلام کرده است. همچنین AMD و HUMAIN از توافقی چندساله با ارزشی تا سقف ۱۰ میلیارد دلار برای توسعه زیرساخت محاسباتی خبر دادهاند. این ارقام از مقیاس بلندپروازی منطقه حکایت دارند.
در گزارش MENA Energy Outlook 2026 درباره ظرفیت مراکز داده در سه کشور منطقه قابلتوجه است. بر اساس این دادهها، مجموع ظرفیت برآوردشده مراکز داده در امارات، عربستان و قطر در سال ۲۰۲۶ به حدود 1237 مگاوات میرسد. از این میزان، حدود ۲۷۳ مگاوات به مراکز داده مرتبط با هوش مصنوعی اختصاص دارد. در این برآورد، ظرفیت کل مراکز داده امارات حدود ۵۲۰ مگاوات، عربستان حدود ۵۹۴ مگاوات و قطر حدود ۱۲۲ مگاوات است. ظرفیت منتسب به هوش مصنوعی نیز برای امارات ۱۰۴ مگاوات، عربستان ۸۳ مگاوات و قطر ۸۶ مگاوات برآورد شده است.
پروژه Stargate UAE نمونهای از تلاش امارات برای ورود به این بخش است. در معرفی این پروژه، از توسعه یک خوشه محاسباتی یک گیگاواتی در ابوظبی و هدفگذاری برای ایجاد پردیس زیرساختی بزرگتر سخن گفته شده بود. در برنامه اولیه همچنین اعلام شد نخستین بخش ۲۰۰ مگاواتی قرار است در سال ۲۰۲۶ به بهرهبرداری برسد. در عربستان نیز همکاریهای HUMAIN با شرکتهای سازنده تراشه و زیرساخت محاسباتی باهدف توسعه ظرفیت پردازش در مقیاس بزرگ دنبال میشود. در کنار امارات و عربستان، قطر، بحرین، کویت و عمان نیز بخشهایی از زیرساخت دیجیتال موردنیاز اقتصاد منطقه را توسعه دادهاند؛ هرچند سطح و نوع حضور شرکتهای فناوری آمریکایی در این کشورها یکسان نیست.
قطر از خدماتی مانند AWS Outposts و CloudFront بهره میبرد که به ترتیب امکان اجرای بخشی از خدمات ابری در محل مشتری و توزیع محتوا از طریق شبکه را فراهم میکنند. در بحرین، منطقه ابری AWS که از سال ۲۰۱۹ فعالیت میکرد، در جریان درگیریهای منطقهای مارس ۲۰۲۶ با اختلال و آسیب مواجه شد؛ اتفاقی که اهمیت تمایز میان ظرفیت اسمی و زیرساخت فعال را برجسته میکند. در کویت، خدمات AWS Outposts و برنامههای منطقهای مایکروسافت بخشی از حضور شرکتهای آمریکایی را شکل میدهند و در عمان نیز خدماتی مانند Local Zones، CloudFront و Outposts در دسترس هستند.

