توسط : مثبت نیوز – در روزهای اخیر موضوع بنزین به یک سوژه داغ رسانهای تبدیل شده است. داستان ازاینقرار است که باتوجهبه بروز مشکل در ظرفیت انتقال بنزین، آسیب به پالایشگاهها و انبارهای نفت در جنگ رمضان و نیز حمله به لاوان، دولت با چالش کمبود بنزین روبهروست، کمبودی که یا باید از طریق واردات جبران شود یا از طریق مدیریت مصرف. آمارهای غیررسمی میگوید ایران در حال حاضر روزانه تا 10 میلیون لیتر ناترازی بنزین دارد. در همین خصوص طی روزهای اخیر رسانهها به نقل از برخی مسئولان دولتی و مجلسیها، از ایده افزایش قیمت نرخ سوم بنزین از 5 هزار تومان به 10 هزار تومان خبر دادند، خبری که بسیار ضدونقیض بوده و تاکنون بهصورت رسمی از سوی مسئولان دولتی تأیید نشده است.
رصد اظهارنظرها نشان میدهد در سمت کارشناسان و دولت چندین سناریو برای مدیریت ناترازی بنزین وجود دارد. یکی از سناریوهای پرتکرار، تغییر نرخ سوم بنزین است. فارغ از اینکه چه نرخی برای پله سوم مصوب و اجرا شود، موافقان طرح میگویند در شرایط فعلی که کشور با چالشهای اقتصادی و امنیتی روبهروست، میتواند قابل اجراییترین ایده باشد. بر اساس ادعای این گروه، در حال حاضر بیش از ۷۰ درصد از خودروها به سهمیه سوم نیازی پیدا نمیکنند و تغییر نرخ سوم از 5 به ۱۰ هزار تومان موجب میشود روزانه ۶ میلیون لیتر مصرف بنزین کاهش یابد که بخش عمده ناترازی را پوشش میدهد.
گروه دوم سناریوی انتقال سهمیه بنزین به کارتهای بانکی را مطرح میکنند و معتقدند بدون تغییر قیمت بنزین میتوان مصرف را به طور محسوسی مدیریت کرد. ایده گروه سوم، انتقال سهمیه بنزین به خانوار یا انتقال از کارت سوخت به کد ملی است. در سالهای اخیر این طرح در قالبهای مختلف از ایده «وان دکتر سعید جلیلی» تا ایده طیف اقتصاددانان مشهور به «شریفیها» مطرح شده است. مدافعان این طرح معتقدند انتقال بنزین به کد ملی هم منجر به کاهش مصرف سوخت میشود و هم از جنبه عدالت اجتماعی قابلدفاع است؛ چراکه به همه خانوارها بنزین تخصیص میدهد و خانوارها میتوانند مصرف را به طور قابلتوجهی مدیریت کنند. البته همه این طرحها موافقان و مخالفان جدی دارد. درمجموع، ایدهها و سناریوهای مختلفی از سوی مسئولان دولتی و مجلسیها، کارشناسان و دیگر نهادها مطرح میشود؛ اما همه این سناریوها چالشها و مزیتهایی با خود دارند که بعضاً اصل ایده مدیریت مصرف بنزین را نیز تحتتأثیر خود قرار داده و حتی از اجرای آن نیز جلوگیری میکنند.
به اعتقاد کارشناسان، در حال حاضر کشور با چالش کمبود بخشی از نیاز به بنزین روبهروست و فارغ از اینکه کدام طرح اجرایی شود، باید سعی کرد طرحی با کمترین تبعات و چالش را به اجرا گذاشت. همچنین مهمتر از خود طرح همراهی و همکاری مردم، رسانهها و نهادهای مختلف در کشور برای عبور از چالش فعلی ناترازی بنزین است.
نظر متخصصان:
- سناریوی نرخ سوم بنزین
- سناریوی اصلاح پلکانی کوتاهمدت
- اصلاح تدریجی قیمت، کمهزینهترین راه مدیریت ناترازی
- ناترازی بنزین با افزایش قیمت بهتنهایی حل نمیشود
