چرا جمهوری اسلامی سرنوشت خود را به لبنان گره زده است؟

مثبت نیوز – گاهی یک ابزار دفاعی، به‌مرور زمان، از حد «ابزار» فراتر می‌رود و به بخشی از هویت، اعتبار و ساختار امنیتی یک نظام سیاسی تبدیل می‌شود. در چنین وضعی، دیگر نمی‌توان آن را مانند یک کارت در دست مذاکره‌کننده دید؛ کارتی که هر زمان هزینه‌اش بالا رفت، بتوان آن را روی میز گذاشت و واگذار کرد. لبنان، برای جمهوری اسلامی ایران، در چنین جایگاهی قرار گرفته است: جایی میان بازدارندگی نظامی، پیوند تاریخی، هویت ایدئولوژیک و اعتبار منطقه‌ای.

پرسش اصلی، همچنان پابرجاست و باید آن را جدی گرفت: مگر قرار نبود حزب‌الله لبنان عامل بازدارنده در برابر حمله به ایران باشد؟ مگر منطق حضور ایران در لبنان این نبود که تهدید از مرز‌های ایران دور بماند و دشمن احتمالی، پیش از رسیدن به خاک ایران، با هزینه‌های سنگین‌تری روبه‌رو شود؟ پس چرا در بزنگاه‌های پرخطر، وقتی بحث آتش‌بس یا کاهش تنش مطرح می‌شود، ایران حاضر است شرط لبنان را به مذاکرات اضافه کند و حتی خطر تداوم فشار بر خود را بپذیرد؟ آیا این به معنای وارونه شدن منطق بازدارندگی نیست؟ آیا سپر، اکنون خود به باری بر دوش صاحب سپر تبدیل نشده است؟

از نگاه تهران، حزب‌الله فراتر از نیروی نیابتی صرف است. اگر حزب‌الله صرفا یک نیروی نیابتی قابل جایگزینی بود، شاید جمهوری اسلامی می‌توانست در لحظه‌ای حساس آن را در محاسبه‌ای سرد کنار بگذارد و امنیت فوری خود را بر سرنوشت لبنان ترجیح دهد. اما در واقعیت، لبنان برای ایران به مجموعه‌ای از معانی راهبردی، سیاسی، مذهبی، نهادی و نمادین گره خورده است. همین درهم‌تنیدگی است که مسئله را پیچیده می‌کند: ایران در ظاهر برای لبنان هزینه می‌دهد، اما در منطق خود، از چیزی دفاع می‌کند که آن را بخشی از امنیت، اعتبار و هویت منطقه‌ای خویش می‌داند.

از سوی دیگر، ایران نیز با حزب‌الله صرفاً مانند یک پیمانکار نظامی رفتار نمی‌کند. برای تهران، حزب‌الله قدیمی‌ترین و سازمان‌یافته‌ترین متحد منطقه‌ای است؛ متحدی که در طول دهه‌ها، به بخشی از محاسبات امنیتی و تصویر ایدئولوژیک جمهوری اسلامی تبدیل شده است؛ بنابراین اگر در مذاکرات، ایران بر وارد شدن لبنان در شروط آتش‌بس یا کاهش تنش اصرار می‌کند، این فقط از سر حمایت از یک گروه هم‌پیمان نیست؛ بلکه نشانه آن است که تهران سرنوشت این گروه را از سرنوشت منطقه‌ای خود جدا نمی‌بیند.

مقالات مرتبط

زن مرموزی که رییس جمهور آمریکا تصویرش را منتشر کرد کیست؟

مثبت نیوز – دونالد ترامپ پس از انتشار عکسی از زنی ناشناس…

2 تیر 1405

پشت پرده مجلس‌دوستی ناگهانی افراطیون؛ ضربه آخر برای زمین‌زدن توافق

مثبت نیوز – گروهی از نمایندگان مجلس در بیانیه‌ای اعلام کرده‌اند ساعت…

2 تیر 1405

خطای محاسباتی قوچانی

مثبت نیوز – مجله آگاهی‌نو به سردبیری محمد قوچانی در آخرین شماره…

31 خرداد 1405

دیدگاهتان را بنویسید