توسط : مثبت نیوز – دوران سنجیدن موفقیت شرکتهای فناوری با تعداد کارکنان رو به پایان است؛ شرکتهای اقتصاد دیجیتال به سمت تیمهای کوچکتر، تخصصیتر و مجهز به هوش مصنوعی حرکت میکنند.
موج تعدیل نیروی انسانی که طی چند سال گذشته شرکتهای فناوری جهان را دربرگرفته بود، چند ماهی است با وضوح بیشتری به شرکتهای اقتصاد دیجیتال ایران رسیده است. خبر قطع همکاری شرکتها با بخشی از کارکنانشان حالا دیگر اتفاقی پراکنده نیست؛ نشانههای یک تغییر گستردهتر را میتوان در شرکتهای فناوری، فینتک، تجارت الکترونیکی و دیگر بخشهای اکوسیستم مشاهده کرد.
در ایران، این موج تقریباً بلافاصله با جنگ، نااطمینانی اقتصادی و قطع و اختلال اینترنت توضیح داده شد. بسیاری از شرکتها کاهش درآمد، توقف پروژهها یا دشوارشدن ادامه فعالیت را دلیل تعدیل نیرو عنوان میکنند.
این عوامل واقعیاند و نمیتوان اثر آنها را بر کسبوکارها نادیده گرفت؛ اما همه ماجرا نیز به جنگ و اینترنت محدود نمیشود. بخشی از تعدیلهای اخیر،
پیش از بحران برنامهریزی شده بود و بخشی دیگر به ساختارهایی بازمیگردد که در سالهای رشد، بزرگتر از نیاز واقعی شرکتها شدهاند.
موضوع این گزارش، افزایش بیکاری در میان صاحبان فروشگاههای اینستاگرامی، فریلنسرها یا افرادی نیست که درآمدشان بهدلیل اختلال اینترنت از بین رفته است؛ هرچند آسیب واردشده به این گروهها مسئلهای جدی و مستقل است. اینجا مشخصاً درباره شرکتهایی صحبت میکنیم که تصمیم گرفتهاند تعداد کارکنان خود را کاهش دهند، بعضی موقعیتهای شغلی را حذف کنند یا تیمهایشان را با نیروی انسانی کمتری بازطراحی کنند.
آنچه در ایران رخ میدهد، بخشی از روندی جهانی است: شرکتهای فناوری دیگر رشد را الزاماً با افزایش تعداد کارکنان تعریف نمیکنند.
هوش مصنوعی، اتوماسیون، پایان دوران استخدامهای شتابزده و فشار برای افزایش بهرهوری، سازمانها را به سمت تیمهای کوچکتر و تخصصیتر سوق داده است. از این منظر، جنگ و قطع اینترنت در ایران ممکن است این روند را تشدید یا اجرای آن را تسریع کرده باشند، اما لزوماً نقطه آغاز آن نیستند.
در ایران نمیتوان اثر جنگ، رکود، تورم و اختلال یا قطعی اینترنت را از معادله تعدیل نیرو حذف کرد. تجربه جنگ ۱۲روزه سال ۱۴۰۴ نشان داد تعداد فرصتهای شغلی در تهران پس از جنگ ۲۴ درصد کمتر از پیش از آن بود. این کاهش در دیگر شهرهای بزرگ و شهرهای کوچک نیز بهترتیب ۱۶ و ۱۰ درصد گزارش شد. در روزهای جنگ، انتشار آگهیهای استخدام تا ۸۱ درصد کاهش یافت و حوزههایی مانند گردشگری، تبلیغات، خدمات و دیجیتال مارکتینگ بیشترین آسیب را دیدند.
بنابراین، جنگ و قطع اینترنت را نمیتوان در همه موارد صرفاً «بهانه» دانست. برای شرکتی که فروش، تبلیغات، ارتباط با مشتری، تسویه یا ارائه خدماتش به دسترسی پایدار به اینترنت وابسته است، اختلال در اتصال مستقیماً درآمد، عملیات و جریان نقدی را تحت تأثیر قرار میدهد. در چنین شرایطی، کاهش هزینهها و حتی تعدیل نیرو میتواند به تصمیمی برای حفظ بقای کسبوکار تبدیل شود.
