توسط : مثبت نیوز – چین به عنوان اصلیترین مشتری نفت ایران، در مرکز این بحران قرار دارد. از زمان آغاز درگیریها پکن تنها به سرزنش دیپلماتیک آمریکا آن هم با لحنی آرام و مدیریت شده اکتفا کرده است. این محافظه کاری چینی از سوی برخی از تحلیلگران به عنوان بخشی از استراتژی صبورانه شی در مقابل ترامپ تعبیر شده است.
تقریباً تمام ۱.۶ میلیون بشکه صادراتی ایران به مقصد پالایشگاههای مستقل چینی (Teapots) بارگیری میشد. حذف این حجم از بازار، چین را مجبور میکند به سمت بازارهای جایگزین مانند برزیل یا آفریقای غربی برود که منجر به افزایش هزینه تمام شده انرژی برای صنایع چینی خواهد شد.
پکن اکنون با کابوس «تنگنای مالاگا» و ناامنی در خلیج فارس روبهرو است. حملات به خارک، سرمایهگذاریهای زیرساختی چین در حوزه انرژی ایران را با ریسک جدی مواجه کرده و قدرت مانور این کشور در برابر فشارهای آمریکا را کاهش میدهد.
برخلاف تصور، نفت ایران برای چین کالایی نیست که بتوان آن را به سرعت جایگزین کرد. بسیاری از پالایشگاههای چین برای “Crude” خاص ایران تنظیم شدهاند. جایگزینی ۱.۶ میلیون بشکه در روز با نفت گرانتر از منابعی مثل برزیل یا آفریقا، طبق تحلیل CSIS، میتواند قیمت جهانی نفت را ۱۰ تا ۲۰ دلار افزایش دهد که برای بزرگترین واردکننده نفت جهان، یک مالیات سنگین بر رشد اقتصادی محسوب میشود.
اما روسیه در این بحران وضعیتی متناقض دارد چنانکه روسیه را میتوان «برنده غایب» در بحران کنونی خلیج فارس دانست. در حالی که ایران و آمریکا درگیر تنش نظامی مستقیم هستند، مسکو در حال درو کردن سودهای کلان اقتصادی و استراتژیک از خاکسترهای خارک است.
بر اساس دادههای موسساتی نظیر CREA و گزارشهای گاردین و مسکو تایمز در نیمه اول مارس ۲۰۲۶، روسیه از این بحران به سه روش کلیدی سود میبرد.
تنش در خلیج فارس دقیقاً زمانی به داد بودجه روسیه رسید که درآمدهای نفتی این کشور در ابتدای سال ۲۰۲۶ به پایینترین سطح خود از زمان شروع جنگ اوکراین رسیده بود.
تنها در دو هفته ابتدایی درگیریها (از اواخر فوریه تا ۱۲ مارس ۲۰۲۶)، روسیه حدود ۶ میلیارد یورو از فروش سوختهای فسیلی درآمد داشته است.
پیش از این بحران، نفت اورال روسیه به دلیل تحریمها با تخفیفهای سنگین (حدود ۴۰ دلار) معامله میشد. اما با ناامنی در خلیج فارس، قیمت این نفت اکنون به بالای ۸۰ دلار جهش کرده است.
طبق تحلیل مسکو تایمز، اگر میانگین قیمت نفت در سال ۲۰۲۶ به جای ۵۹ دلار (عدد پیشبینی شده در بودجه روسیه) روی ۹۰ دلار بماند، روسیه ۵۵ میلیارد دلار درآمد اضافی کسب خواهد کرد؛ رقمی که میتواند تمام هزینههای نظامی این کشور در اوکراین را پوشش دهد از این روز شاید بتوان گفت بازنده دیگر این حمله اتحادیه اروپا است، نهادی که بیش از هر زمان دیگری تلاش کرده بود مسکو را در تحریمهای انرژی منزوی کند و حالا چارهای ندارد جز آنکه شاهد بازگشت روسیه به بازارهای جهانی باشد.
الکساندر نواک، معاون نخستوزیر روسیه، صراحتاً اعلام کرده است که مسکو آماده است صادرات خود را به چین و هند افزایش دهد تا خلاء ناشی از ناامنی در خلیج فارس را پر کند.
پکن اکنون بیش از هر زمان دیگری به خطوط لوله زمینی روسیه (مانند قدرت سیبری) وابسته است، چرا که این مسیرها برخلاف مسیرهای دریایی، تحت کنترل نیروی دریایی آمریکا نیستند. این موضوع قدرت چانهزنی پوتین در برابر شی جینپینگ را به شدت افزایش داده است.
