مثبت نیوز – این کشور کوچک بیابانی، تحت رهبری حاکم خودکامهاش شیخ محمد بن زاید آل نهیان، مشهور به «امبیزد»، با سرعتی سرگیجهآور سرمایهگذاری، نفوذ و تجهیزات نظامی خود را در سراسر آفریقا گسترش داده است تا تجارت و منابع را برای آینده پس از نفت به خدمت بگیرد.
قدرتنمایی امارات سراسر قاره را دربر میگیرد؛ از بنادر و پروژههای انرژی سبز گرفته تا مزارع صنعتی. این کشور برای تقویت امنیت غذایی خود، میلیونها هکتار زمین کشاورزی را اجاره کرده است. از جمهوری دموکراتیک کنگو تا گینه نیز حقوق بهرهبرداری از معادن را به دست آورده تا مواد معدنی حیاتی لازم برای گذار انرژی و صنایع دفاعی رو به رشد خود را تأمین کند.
سرعت و بلندپروازی امپراتوریخواهانه امارات تحت رهبری محمد بن زاید، سیاستگذاران آفریقایی را غافلگیر کرده است؛ تغییری که میتوان آن را مهمترین جابهجایی ژئوپولیتیکی از زمان آغاز جلب آفریقا از سوی چین در ابتدای هزاره جدید دانست؛ زمانی که پکن ترکیبی از وام، زیرساخت و قراردادهای معدنی را پیشنهاد میکرد.
این تعامل البته بهایی هم دارد. امارات در حال ایجاد نظام پیچیدهای از پیوندهای تجاری، صنعتی و نظامی است که گاهی حاکمیت دولتهای شکننده را تقویت میکند و گاهی آن را تضعیف؛ روشنترین نمونه، سودان جنگزده است.
مقامهای اماراتی با شدت از نقشی دفاع میکنند که به گفته آنان در ایجاد روابط تجاری و تقویت سرمایهگذاری در آفریقا ایفا میکنند.
ندیم قطیش، مدیر رسانهای لبنانی-اماراتی و مشاور سیاستگذاری، میگوید گسترش ردپای امارات در آفریقا بازتاب این دیدگاه است که قاره برای دستورکار پس از نفت این کشور «فوقالعاده مهم» است.
– بنادر؛ نقطه آغاز نفوذ امارات در آفریقا
– مزارع صنعتیِ مرتبط با امارات در مصر گسترش یافتهاند
– سودان؛ جایی که تجارت طلا با جنگ و مداخله نظامی گره خورد
– دبی؛ مرکز مالی و پناهگاه سرمایههای آفریقایی
تازهترین چالش امارات، بسته شدن تنگه هرمز به دست ایران است که بندر کلیدی جبلعلی دیپی ورلد، سنگ بنای شبکه لجستیکی جهانی امارات، را منزوی کرده است. با این حال، تحلیلگران ارزیابی میکنند حتی با جنگی در آستانه خانه، بلندپروازی امارات در قاره آفریقا ادامه خواهد یافت.
افزون بر این، مهاری تادله مارو، دانشگاهی اتیوپیایی، استدلال میکند نفوذ امارات بر قدرتهای غربی ــ که از اتحاد مشترک با اسرائیل و دشمنی با گروههای اسلامگرا، همراه با سرمایهگذاری دلارهای نفتی و لابیگری تهاجمی انباشته شده ــ به این کشور امکان داده است «در آفریقا هرطور میخواهد عمل کند».
مهاری تادله مارو، مانند بسیاری از دانشگاهیان، فعالان و پژوهشگران دیگر، امیدوار است شرکتیگرایی نظامیشدهای که فصل آغازین ورود امارات به آفریقا را مشخص کرده، در آینده تعدیل شود.
او معمایی را پیش روی رهبران آفریقایی میگذارد: «موضوع این است که رفتارشان را مهار کنید… و در عین حال سرمایهگذاریشان را بگیرید.»

