توسط : مثبت نیوز – دولت کانادا قراردادهایی به ارزش میلیونها دلار به شرکتهای متعلق به محمدرضا غفوریفرد، فرزند حسن غفوریفرد، نماینده چندین دوره مجلس، معاون رئیسجمهور در دوران اکبر هاشمی رفسنجانی و از چهرههای باسابقه حزب مؤتلفه اسلامی، اعطا کرده است.
محمدرضا غفوریفرد در کانادا عمدتاً با نام Sal Ghafouri فعالیت میکند.
شرکتهای او از زمان تأسیس در آلبرتا بیش از دو میلیون دلار قرارداد از دولت فدرال و دولتهای استانی دریافت کردهاند؛ از جمله قراردادهایی با پلیس سوارهنظام سلطنتی کانادا، وزارت دفاع و نیروهای مسلح این کشور.
اما درست در همان سالهایی که کسبوکار غفوریفرد در کانادا گسترش پیدا میکرد، نهادهای امنیتی و مهاجرتی این کشور در حال بررسی گذشته او در ایران بودند. گزارشی از سرویس اطلاعات امنیتی کانادا، CSIS، که اخیراً در جریان یک پرونده قضایی علنی شده، مدعی است غفوریفرد پیش از مهاجرت دائمی به کانادا در تحقیق و توسعه فناوریهای نظامی ایران و شبکه تأمین قطعات مرتبط با پروژههای دفاعی فعالیت داشته است.
با وجود اینکه بازرسان مهاجرت کانادا از سال ۲۰۱۷ پرونده غفوریفرد را به دلایل مرتبط با امنیت ملی علامتگذاری کرده بودند، شرکتهای او پس از آن نیز موفق به دریافت قراردادهای دولتی شدند.
دو قرارداد او با ارتش کانادا بهتنهایی بیش از ۱.۵ میلیون دلار ارزش داشته است. حتی پس از آنکه CSIS در ژانویه ۲۰۲۳ گزارش بررسی امنیتی خود را تکمیل و آن را در اختیار مقامات مهاجرت گذاشت، شرکتهای تحت مدیریت غفوریفرد همچنان از منابع مالی دولت فدرال استفاده کردند.
در سال ۲۰۲۴، وزارت نوآوری، علوم و توسعه اقتصادی کانادا کمکهزینهای ۱۵ هزار دلاری برای «بهکارگیری فناوریهای جدید» به شرکت Melanite Group اعطا کرد و شش ماه بعد، همین شرکت قرارداد دیگری از نیروهای مسلح کانادا گرفت.
دو شرکت Melanite Group و Radian Group Ltd. چندین قرارداد برای تأمین تجهیزات نهادهای دولتی دریافت کردهاند. پلیس سوارهنظام سلطنتی کانادا، RCMP، یکی از شرکتهای او را برای تأمین یک دستگاه تصویربرداری بروسکوپ به کار گرفته بود.
وزارت دفاع نیز قراردادی برای تأمین «قطعات خودروهای برفی» پایگاه CFB-Shilo در منیتوبا به شرکت او داد؛ پایگاهی که نیروهای کانادایی، آمریکایی و متحدان در آن آموزش میبینند. قرارداد نظامی دیگری نیز برای تأمین شش دستگاه بالابر خودرو در هلیفکس به او واگذار شد.
سازمان خدمات اصلاحی کانادا در سال ۲۰۱۹ قراردادی ۱۰۰ هزار دلاری به Melanite داد و این شرکت در سال ۲۰۲۱ نیز قراردادی ۳۸۰ هزار دلاری از وزارت نوآوری، علوم و توسعه اقتصادی دریافت کرد.
آخرین قرارداد گزارششده Melanite مربوط به سال ۲۰۲۴ است؛ قراردادی ۵۰ هزار دلاری از نیروهای مسلح کانادا برای تأمین «وسایل نقلیه جادهای» در بوردن انتاریو، محل بزرگترین پایگاه آموزشی ارتش این کشور.
شرکت غفوریفرد حتی زمانی که در مناقصات شکست میخورد نیز از سازوکارهای حقوقی کانادا استفاده میکرد.
Melanite در سال ۲۰۱۹ مدعی شد بهناحق از یک قرارداد نظامی کنار گذاشته شده و در سال ۲۰۲۱ نیز درباره «بینظمی» در یک فرایند مناقصه شکایت کرد.
در اسناد ارائهشده به دادگاه فدرال آمده است Melanite که در ابتدا یک کسبوکار «یکنفره» بود، بعدها به تیمی متشکل از چندین کارمند، مشاور و پیمانکار تبدیل شد. این شرکت در معرفی خود نوشته است که طی سالهای فعالیتش به سطوح مختلف دولت کانادا، دانشگاهها، شهرداریها و نهادهای استانی و فدرال خدمات ارائه کرده است.
CSIS مدعی است نخستین پروژه او سامانهای با عنوان شاهین بوده است. در گزارش به ارتباط این پروژه با سامانه پدافندی Hawk و بعدها سامانه بومی «مرصاد» اشاره شده است.
پروژه بعدی، به روایت گزارش امنیتی کانادا، یک طرح جنگ الکترونیک با عنوان رعد بوده که از امواج رادیویی برای ایجاد اختلال در ارتباطات دشمن استفاده میکرد. CSIS نوشته است نیروی هوافضای سپاه در سال ۲۰۱۲ سامانهای با این نام را رونمایی کرده و آن را برای مقابله با هواپیماهای آمریکایی معرفی کرده بود.
پروژه سوم غفوریفرد سینا نام داشت؛ سامانهای جهتیاب با کاربردهای نظامی که میتوانست کشتیهای حاضر در خلیج فارس را شناسایی و جهت حرکت آنها را مشخص کند.
غفوریفرد به سرویس امنیتی کانادا گفته بود ارتباط مستقیمی با ارتش یا سپاه نداشته است. با این حال، CSIS مدعی است او با SA Iran یا صاایران در تماس بوده؛ مجموعهای که این سرویس آن را وابسته به وزارت دفاع ایران معرفی کرده است.
در بخشی از گزارش CSIS آمده است که وزارت دفاع محصولات را در اختیار ارتش یا سپاه قرار میداد و غفوریفرد با یکی از خریداران صاایران در تماس بود تا اطمینان حاصل شود تجهیزات خریداریشده برای استفاده نظامی مناسب و مطابق استانداردهای مورد نیاز است.
بخش دیگری از پرونده به تأمین قطعات مربوط میشود. CSIS مدعی است حدود ۱۸ ماه پس از آغاز کار غفوریفرد در ربیع کوثر، او به سمت مدیر پروژه در بخشی منتقل شد که قطعات مورد نیاز پروژهها را از خارج ایران تهیه میکرد.
در گزارش آمده است که غفوریفرد با مهندسان برای مشخصکردن قطعات مورد نیاز همکاری میکرد و سپس فهرست تجهیزات را به یک رابط مستقر در مالزی میداد تا اقلام از کشورهای ثالث، از جمله آمریکا، تهیه شوند.
CSIS این سازوکار را بخشی از یک «ساختار مخفی تأمین کالا» توصیف کرده و مدعی شده است استفاده از چنین شبکهای به دلیل محدودیتهای ناشی از تحریمها ضروری بوده است.
واحد بررسی امنیتی CSIS در گزارش ۱۳ ژانویه ۲۰۲۳ نوشته است غفوریفرد «به مشارکت فعال در فعالیتهای تأمین کالا که به نفع ارتش ایران، از جمله سپاه پاسداران بوده، اعتراف کرده است.»
بر اساس همین گزارش، او در سال ۲۰۰۹ با استفاده از شبکه تأمین ربیع کوثر، شرکت خود با نام Sima Technologies را در ایران تأسیس کرد، اما این کسبوکار موفق نشد.
CSIS همچنین گفته است غفوریفرد در جریان اعتراضات سال ۱۳۸۸ در دو تجمع مرتبط با جنبش سبز شرکت کرده است.
حسن غفوریفرد در سال ۱۴۰۱ درگذشت.
محمدرضا غفوریفرد در معرفیهای رسمی تجاری خود، بیش از دو دهه سابقه فعالیت در توسعه فناوری، مدیریت عملیات و کسبوکار در حوزههای انرژی، ساختوساز و فناوری اطلاعات و ارتباطات برای خود ذکر کرده است. او دارای تحصیلات مهندسی برق معرفی شده است.
نخستین حضور ثبتشده او در کانادا به سال ۲۰۰۵ بازمیگردد. غفوریفرد برای تحصیل در مقطع کارشناسی ارشد مهندسی وارد دانشگاه دالهاوزی در هلیفکس شد.
تنها پس از حدود یک هفته، با اعلام یک وضعیت اضطراری خانوادگی دانشگاه را ترک کرد و به ایران بازگشت.
پس از بازگشت به ایران بود که، طبق روایت CSIS، فعالیت حرفهای او در شرکت ربیع کوثر آغاز شد و سالهای بعدی فعالیتش در ایران اکنون بخش اصلی اختلاف میان او و نهادهای امنیتی کانادا را تشکیل میدهد.
غفوریفرد در سال ۲۰۱۳ این بار بهعنوان مقیم دائم کانادا به این کشور بازگشت. بر اساس گزارش گلوبالنیوز، او از مسیر برنامه دولتی نیروی کار ماهر به کانادا مهاجرت کرده بود؛ بنابراین وضعیت او در آن مقطع صرفاً یک ویزای موقت یا دانشجویی نبود؛ او اقامت دائم کانادا داشت.
پس از مدتی بیکاری، غفوریفرد طبق رزومه خود بهعنوان دستیار پژوهشی در دانشگاه آلبرتا مشغول به کار شد و سپس فعالیت تجاری مستقلش را آغاز کرد.
غفوریفرد در سال ۲۰۱۵ شرکت Melanite Group را در کانادا تأسیس کرد. خود شرکت نوشته است که Melanite ابتدا یک پروژه جانبی برای Sal Ghafouri بود و بعد به یک کسبوکار کامل در چند بازار بینالمللی تبدیل شد.
این مجموعه در حوزههایی مانند مهندسی، خرید و تأمین تجهیزات، لجستیک، مدیریت پروژه، زنجیره تأمین، توسعه کسبوکار و مشاوره عملیاتی فعالیت میکند.
غفوریفرد در معرفیهای رسمی شرکت با عناوین Founder، President و CEO معرفی شده است.
او در سال ۲۰۱۸ شرکت دیگری با نام Radian Group Ltd. تأسیس کرد. طبق سوابق شرکتی آلبرتا، محمدرضا غفوریفرد تنها مدیر هر دو شرکت بوده و دو مجموعه آدرس و شماره تلفن مشترک داشتهاند.
نکته قابلتوجه، تفاوت نام مورد استفاده او در اسناد مختلف است. شرکتها با نام حقوقی Mohammad Reza Ghafouri Fard، مطابق نام گذرنامه ایرانیاش، ثبت شدهاند، اما در فعالیتهای تجاری و برخی قراردادهای دولتی نام Sal Ghafouri دیده میشود.
غفوریفرد در پرونده مهاجرتی خود گفته «Salman» نامی است که بهعنوان لقب یا نام مورد استفاده او شناخته میشود؛ بنابراین دقیقتر است گفته شود او در کانادا با نام Sal Ghafouri فعالیت میکند و نه اینکه این نام لزوماً یک هویت جعلی بوده است.
غفوریفرد علاوه بر فعالیتهای تجاری، در Edmonton Regional Innovation Network یا ERIN نیز حضور داشته است؛ شبکهای منطقهای با حمایت Alberta Innovates که برای ارتباط دادن شرکتها، کارآفرینان، سرمایهگذاران و سایر اجزای اکوسیستم نوآوری ادمونتون فعالیت میکند.
در وبسایت رسمی ERIN، او با نام Sal Ghafouri و بهعنوان بنیانگذار و رئیس Melanite Group معرفی شده است. در معرفی او به تجربهاش در توسعه فناوری، انرژی، ساختوساز، ICT، استراتژی رشد، بهرهوری عملیاتی و «نوآوری مشارکتی» اشاره شده است.
با این حال، غفوریفرد مالک ERIN نیست. جایگاه او در این شبکه با جایگاهش در Melanite تفاوت دارد؛ Melanite شرکت خودش است، در حالی که در ERIN یکی از افراد حاضر در ساختار شبکه و اکوسیستم نوآوری ادمونتون محسوب میشود.
یکی دیگر از بخشهای مهم گزارش CSIS مربوط به سفری است که غفوریفرد دو سال پس از مهاجرت دائمی خود به کانادا انجام داد.
بر اساس گزارش سرویس اطلاعات امنیتی کانادا، او در سال ۲۰۱۵ به ایران بازگشت و در جریان این سفر دو بار با اعضای وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی دیدار کرد.
CSIS نوشته است در جلسه نخست، غفوریفرد اطلاعاتی درباره وضعیت کاری خود در کانادا ارائه کرد و از او پرسیده شد آیا به آمریکا سفر میکند و آیا با سرویسهای اطلاعاتی کانادا یا آمریکا ارتباطی داشته است.
در جلسه دوم، به ادعای CSIS، به او درباره نحوه برخورد در صورت مراجعه پلیس یا دستگاههای اطلاعاتی کانادا دستورالعملهایی داده شد.
همچنین طبق گزارش، به او توصیه شد به آمریکا سفر نکند، زیرا به دلیل سابقه فعالیت در ربیع کوثر ممکن است مورد توجه افبیآی قرار گیرد. در آن زمان غفوریفرد اقامت دائم کانادا را داشت.
چهار سال پس از بازگشت به کانادا، غفوریفرد برای دریافت تابعیت کانادایی اقدام کرد.
اما اسناد نشان میدهند پرونده او ظرف چند ماه، به درخواست واحد اطلاعات آژانس خدمات مرزی کانادا، به دلیل نگرانیهای مرتبط با امنیت ملی متوقف شد.
غفوری برای پیگیری پرونده ابتدا به نماینده لیبرال حوزه انتخابیه خود مراجعه کرد. دفتر این نماینده چندین بار با اداره مهاجرت تماس گرفت، اما پاسخ این بود که «بررسیهای امنیتی» همچنان ادامه دارد.
او سپس از دفتر رالف گودیل، وزیر وقت امنیت عمومی کانادا نیز درخواست کمک کرد، اما به کارکنان این وزارتخانه نیز گفته شد بررسی امنیتی پرونده ادامه دارد.
غفوریفرد در مرحله بعد مستقیماً به رئیس CSIS نامه نوشت و مدعی شد هرگز در هیچ «موضوع نظامی یا سیاسی در کانادا یا خارج از کشور» دخالت نداشته است.
او از طولانیشدن روند بررسی ابراز «نارضایتی» کرد، از احتمال اقدام قضایی سخن گفت و سپس به نهاد بازبینی امنیت ملی و اطلاعات کانادا شکایت کرد.
با این حال، اسناد نشان میدهند دستگاههای امنیتی در همان زمان پشت صحنه مشغول بررسی پرونده بودند و در سال ۲۰۲۱ به این نتیجه رسیدند که ممکن است دلایلی برای جلوگیری از اعطای تابعیت به او به دلایل امنیتی وجود داشته باشد.
این پرسش یکی از نقاط مهم پرونده است، بهویژه آنکه کانادا از سال ۲۰۲۲ برنامهای را برای برخورد مهاجرتی با شماری از مقامها و افراد وابسته به ساختار جمهوری اسلامی آغاز کرده است.
در مورد غفوریفرد، آژانس خدمات مرزی کانادا، CBSA، تحقیقات مستقلی انجام داد و در نهایت تصمیم گرفت به دلیل «فعالیتهای شغلی او هنگام حضور در ایران» روند اخراجش را آغاز کند. اما این پرونده به اخراج منجر نشد.
بر اساس اسناد دولتی مورد استناد گلوبالنیوز، CBSA در نوامبر گذشته پرونده اخراج را به دلیل «ناتوانی در استفاده از مدارک مورد نیاز» پس گرفت.
اسناد علنی توضیح نمیدهند دقیقاً کدام مدرک قابل استفاده نبوده و آیا موضوع به اطلاعات محرمانه CSIS مربوط میشده است یا خیر؛ بنابراین از اطلاعات منتشرشده نمیتوان نتیجه گرفت که غفوریفرد از اتهامات تبرئه شده؛ آنچه مشخص است این است که پرونده اخراج در آن مرحله به دلیل مشکل در استفاده از ادله ادامه پیدا نکرد.
در مه ۲۰۲۶، اداره مهاجرت کانادا مسیر دیگری را در پیش گرفت و به غفوریفرد اطلاع داد روندی برای جلوگیری از اعطای تابعیت به او آغاز کرده است؛ با این استدلال که ممکن است «تهدیدی علیه امنیت کانادا» باشد.
غفوریفرد از دادگاه درخواست کرده بابت این مشکلات بین ۵ هزار تا ۲۵ هزار دلار غرامت دریافت کند.
او در یکی از اسناد دادگاه نوشته است: «ما خانواده، فعالیتهای حرفهای و اجتماعی خود را در ادمونتون کانادا ساختهایم و بلاتکلیفی و تأخیرهای مربوط به درخواستهای تابعیت و اینکه آیا میتوانیم بهطور دائم در کانادا بمانیم، فشار سنگینی بر خانواده ما وارد کرده است.»
پرونده محمدرضا غفوریفرد اکنون در نقطهای عجیب قرار گرفته است: از یک طرف، سرویس اطلاعات امنیتی کانادا درباره گذشته او در صنایع نظامی ایران و شبکه تأمین تجهیزات ادعاهای جدی مطرح کرده و دستگاه مهاجرت نیز روند اعطای تابعیتش را متوقف کرده است؛ از طرف دیگر، شرکتهای تحت مدیریت همین فرد سالها از دستگاههای مختلف دولت کانادا ــ حتی وزارت دفاع و پلیس این کشور ــ قرارداد گرفتهاند. همین تناقض است که اکنون نام «Sal Ghafouri» یا همان محمدرضا غفوریفرد را دوباره به یکی از پروندههای بحثبرانگیز کانادا درباره حضور فرزندان و نزدیکان مقامهای جمهوری اسلامی تبدیل کرده است.
نام خانواده غفوریفرد پیش از این نیز در ارتباط با فرزندان حسن غفوریفرد خبرساز شده بود. در دیماه ۱۴۰۱، سوده غفوریفرد، دختر حسن غفوریفرد، در میان برندگان ایرانی «کنگره بینالمللی زنان تأثیرگذار» قرار داشته و «جایزه دوم» کنگره به او رسیده است. سوده غفوریفرد در آن زمان استادیار دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی و مدیر دفتر استعدادهای درخشان و نخبگان این دانشگاه معرفی شده بود.
آن کنگره خود با حاشیههای گستردهای درباره هزینهها، شیوه انتخاب مهمانان و برندگان همراه بود. تنها در بخش جوایز، ۱۴۰ هزار یورو به هفت نفر پرداخت شده و انتخاب سوده غفوریفرد به عنوان بکی از برندگان، به نظر رانتی و غیرقابل قبول میرسید؛ بنابراین چند سال پیش از مطرحشدن پرونده محمدرضا غفوریفرد در کانادا، نام خواهر او نیز در یک ماجرای جنجالی مربوط به جوایز دولتی در ایران مطرح شده بود.
