توسط : مثبت نیوز – روایتی مستند و راهبردی از زیرساختهای نامرئی و در عین حال حیاتی منطقه؛ روایتی که فراتر از شاهراه انرژی، «شریانهای دیجیتال» جهان را به تصویر میکشد.
برخلاف تصور عمومی از اینترنت بهعنوان پدیدهای بیسیم، بیش از 97 درصد از ترافیک جهانی داده از طریق کابلهای فیزیکی فیبر نوری در کف اقیانوسها منتقل میشود. این کابلها در مسیرهای طولانی، کشورها و قارهها را به هم متصل میکنند و ستون فقرات اقتصاد دیجیتال امروز را میسازند.
در این میان، تمرکز این گزارش بهروی «تنگه هرمز» بهعنوان یکی از حساسترین نقاط اتصال زیرساختهای دیجیتال است. این تنگه، تنها یک گذرگاه استراتژیک برای ترانزیت نفت و گاز جهان نیست، بلکه به همان اندازه، گلوگاه حیاتی برای عبور کابلهای اینترنت کشورهای حاشیه خلیج فارس محسوب میشود.
نکته کلیدی و شگفتانگیز آنکه براساس تحلیل این گزارش از پایگاههای داده معتبر، حداقل 7 کابل اصلی و بینالمللی شامل سیستمهای FALCON ،AAE-1 ،Gulf Bridge ،TGN-Gulf و SEA-ME-WE، همگی مجبور به عبور از این دهانه باریک هستند و همین تمرکز جغرافیایی، یک نقطه شکست واحد (Single Point of Failure) برای کل منطقه ایجاد کرده است.
اما مهمترین یافته این گزارش، تحلیل میزان وابستگی و در نتیجه میزان آسیبپذیری کشورهای منطقه در برابر هرگونه اختلال در این شاهراه دیجیتال است. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس وابستگی بسیار بالایی، بیش از 90 درصد، به این مسیرهای دریایی دارند، در حالی که ایران بنا بر دلایل متعدد از جمله تحریمها و دسترسی به مسیرهای زمینی شمال، تنها حدود 30 تا 40 درصد از ترافیک اینترنت خود را از طریق کابلهای جنوبی تأمین میکند. این گزارش به هشدار خود مبنی بر اینکه «آسیب همزمان به چندین کابل اصلی، چه بر اثر بلایای طبیعی، لنگر کشتیها یا اقدامات عمدی، میتواند باعث اختلالات گسترده و فاجعه دیجیتال در سراسر خلیج فارس شود»، صحه میگذارد.
CNN این موضوع را کنار تجربه ناتو در مقابله با قطع کابلهای مشکوک روسیه در دریای بالتیک قرار داد و آن را نمونهای از «جنگ نامتقارن پرهزینه و زمانبر» توصیف کرد.
اورشلیم پست همچنین بهنقل از گزارش شبکه CBS ادعا کرد که با وجود نابودی بخشی از نیروی دریایی متعارف ایران، حدود 60 درصد از بازوی دریایی سپاه پاسداران که برای جنگ نامتقارن ساخته شده، هنوز عملیاتی است. این رسانه در نهایت یادآور شد که کشورهای عربی منطقه سالهاست با سرمایهگذاری کلان بهروی فناوری هوش مصنوعی و مراکز ابری، خود را در موقعیتی آسیبپذیر نسبت به هرگونه اختلال در این شاهراه دیجیتال قرار دادهاند، در حالی که ایران بهلطف موقعیت جغرافیایی و مسیرهای زمینی شمالی، گزینههای جایگزین بیشتری در اختیار دارد.
کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در سمت جنوب تنگه، از جمله امارات، قطر، بحرین، کویت و عربستان، وابستگی بسیار بیشتری به مسیرهای اینترنت دریایی نسبت به ایران دارند.
Türkiye Today ادعا کرد که تمام کابلهای عبوری از تنگه هرمز در آبهای عمان و نه در آبهای ایران نصب شدهاند که نتیجه اختلافات دیپلماتیک طولانی با تهران است و همین موضوع باعث شده است آنها در یک نوار جغرافیایی باریک با افزونگی محدود متمرکز شوند.
منطقه پس از آنکه کابلهای زیردریایی چندین بار در دریای سرخ قطع شدند، با اختلالاتی مواجه شده بود.
حوثیهای یمن که مورد حمایت ایران هستند، در گذشته کابلها را تهدید کردهاند.
دویچهوله تنگه هرمز را «گلوگاه حیاتی اینترنت برای کل منطقه خلیج فارس» و «یک نقطه شکست واحد (Single Point of Failure) برای اقتصاد دیجیتال کشورهای عربی» توصیف کرده است.
دومینویی قطع کابلها به شکل زیر است:
قطع یک کابل: کاهش سرعت منطقهای
قطع سه کابل: خاموشی نسبی اینترنت در خلیج فارس
قطع پنج کابل: بانکداری، خدمات ابری، معاملات و تجارت الکترونیک خلیج فارس بهطور کامل از دسترس خارج میشوند
قطع هفت کابل: خلیج فارس یکشبه جایگاه خود را بهعنوان هاب تجارت دیجیتال از دست میدهد.
اقتصاد دیجیتال خلیج فارس سالانه بیش از 1.8 تریلیون دلار ارزش دارد، در حالی که هزینه کشیدن یک لنگر روی هفت کابل عملاً صفر است و زمان تعمیر نیز هفتهها طول میکشد، اگر اصلاً به کشتیهای تعمیری اجازه ورود داده شود.
