توسط : مثبت نیوز – ژنو محل استقرار مقر اروپایی سازمان ملل است و به عنوان یکی از پایتختهای دیپلماسی در جهان شناخته میشود.
این شهر میزبان رخدادهای سیاسی و حقوقی بزرگی بوده و بخشی از شهرت آن هم به بیطرفی تاریخی سوئیس در منازعات بینالمللی از قرن ۱۹ تا کنون برمیگردد. جامعه ملل به عنوان نهاد پیشین سازمان ملل متحد هم از زمان تشکیل تا انحلال (۱۹۲۰ تا ۱۹۴۶) در ژنو مستقر بود. سالها درگیری ژنو در مراودات دیپلماتیک، زیرساختهای فنی لازم برای برگزاری مذاکرات سیاسی دو و چندجانبه از هتلهای محل برگزاری و اسکان تا تیمهای حفاظتی، مترجمان و … را برای کشورها فراهم میکند.
نام ژنو در پرونده روابط ایران و غرب هم بسیار تکرار شده است. از زمان باز شدن پرونده هستهای، ژنو یکی از شهرهایی بود که بعضی جلسات سطح بالا و گفتگوهای سطوح پایینتر در دهه هشتاد در آن انجام میشد. اولین توافق هستهای میان ایران و کشورهای پنج به علاوه یک که با عنوان توافق هستهای ژنو یا توافق موقت ژنو نیز شناخته میشود، سندی ۶ ماهه بود که سوم آذرماه ۱۳۹۲ در این شهر به امضا رسید. تا زمان امضا و اعلام برنامه جامع اقدام مشترک در تیرماه ۱۳۹۴، ژنو در کنار ، نیویورک (حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل) و وین پایتخت اتریش محلهای اصلی گفتگوهای پرونده هستهای بودند.
در جلد اول کتاب راز سر به مهر که درباره روند مذاکرات هستهای ایران منتهی به برجام است، علت انتخاب این شهرها اینگونه ذکر شده است: «موضوع مهم دیگری که [در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در سال ۱۳۹۲] بر سر آن بحث و تصمیمگیری شد، پیرامون محل جلسات بود. خانم [کاترین] اشتون اشاره به آن داشت که در گذشته وقت بسیار صرف تصمیمگیری در خصوص محل مذاکرات میشد. بنابراین بهتر است برای رفع نگرانی و پرهیز از اتلاف وقت، یک مکان مشخص را در نظر گرفت که برای تمام طرفهای مذاکره راحت باشد. دکتر ظریف از این پیشنهاد استقبال کرد. وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران درک میکرد که هماهنگ ساختن ۶ وزیر خارجه برای حضور طی جلساتی که در کشوری غیر از مقرهای سازمان ملل متحد برگزار میشود، دیگر صرف یک نشست در سطح معاونان و مدیران سیاسی وزارت خارجههای کشورهای پنج به اضافه یک و ایران نخواهد بود. بلکه تابعی از وضعیت و شرایط سیاسی دوجانبه حجاکم بر روابط میان کشور میزبان نشست و دولتهای مشارکتکننده در مذاکرات است. بنابراین دکتر ظریف پیشنهاد کرد مکان مذاکرات همواره در یکی از شهرهای مقر سازمان ملل متحد یعنی نیویورک، ژنو یا وین باشد که این پیشنهاد مورد استقبال خانم اشتون قرار گرفت.»
در پاورقی این بخش هم آمده است: «این تصمیم تا پایان مذاکرات برقرار بود و به جز دو یا سه استثناء که به دلیل همزمانی اجلاسها یا مناسبتهای بینالمللی امکان تامین محل اسکان فراهم نبود، محل ملاقاتها منحصر در سه شهر یاد شده ماند.»
