مثبت نیوز – بررسی عملکرد 9ماهه ابتدایی درآمدهای مالیاتی کشور نشان میدهد درآمدهای مالیاتی (تکالیف سازمان امور مالیاتی بدون درآمدهای گمرکی) طی این دوره به رقم 1175 همت رسیده که نسبت به سال گذشته رشد 45 درصدی را نشان میدهد.
بر اساس این آمارها، درآمدهای امسال شامل بیش از 779 هزار میلیارد تومان مالیاتهای مستقیم (معادل 66 درصد کل درآمدها) است که نسبت به دوره مشابه سال قبل 44 درصد افزایش یافته است. همچنین مالیات بر کالا و خدمات (ارزش افزوده) با رقمی نزدیک به 396 هزار میلیارد تومان (معادل 34 درصد کل درآمدها)، رشد 46 درصدی داشته است. این ارقام در حالی محقق شدهاند که رقم پیشنهادی مالیات در لایحه بودجه سال جاری 1700 همت بوده، اما رقم ابلاغی توسط مجلس شورای اسلامی 1820 همت تعیین شده است.
در سال جاری رقم درآمد مالیاتی پیشبینی شده در قانون بودجه 1820 همت (تکلیف سازمان امور مالیاتی) تعیین شده است که با احتساب رقم 1175 همت، در 9ماهه حدود 64.6 درصد از کل رقم درآمد مالیاتی پیشبینی شده سال 1404 تاکنون محقق شده است. این عدد در 9ماهه سال گذشته 66 درصد بوده است. با این تفاوت که در سال 1404 با چند شوک مواجه شدیم که یکی از آنها جنگ 12 روزه ایران با رژیم صهیونیستی بود. جنگی که سبب شد دولت مهلتهایی را برای پرداخت درآمدهای مالیاتی اعطا کند. آمارهای مربوط به میزان تحقق درآمدهای مالیاتی کشور طی 9ماهه سال 1403 و 1404 نشان میدهد این میزان تا خردادماه سال جاری و عملاً همزمان با وقوع جنگ 12 روزه بیش از سال گذشته ثبت شده اما پس از آن این میزان کمی کمتر از سال قبل بوده است. بر این اساس میزان تحقق درآمد مالیاتی فروردین امسال همتراز با سال گذشته بوده است. اردیبهشت سال جاری 12 درصد محقق شده که نسبت به اردیبهشت سال قبل 2 درصد بالاتر است. خردادماه 1404 نیز 17 درصد از درآمد مالیاتی محقق شده است. تیرماه و همزمان با پایان جنگ ایران و رژیم صهیونیستی روند کاهشی محدود درآمدهای مالیاتی ایران آغاز شده است. به این ترتیب تیرماه امسال 22 درصد درآمد ثبت شده که نسبت به مدت مشابه سال قبل فاصله 3 درصدی دارد. مرداد و شهریور نیز به همین ترتیب بودهاند؛ اما هرقدر که به پاییز نزدیک میشویم فاصله 1404 با 1403 کمتر و کمتر میشود، بهطوریکه میزان تحقق درآمدهای مالیاتی در کشور در آذرماه به 64.6 درصد رسید که فقط 1.5 واحد درصد کمتر از مدت مشابه سال قبل است.
اما بررسی میزان تحقق پایههای مالیاتی نیز جالبتوجه است. بر اساس دادههای سازمان امور مالیاتی، طی ۹ماهه امسال در بخش مالیات بر اشخاص حقوقی بیش از 547 هزار میلیارد تومان درآمد وصول شده است که 51 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم خورده و سهم این بخش 47 درصد از کل مالیاتهای مستقیم و کالاها و خدمات است.
در بخش مالیات بر درآمدها 201 هزار میلیارد تومان مالیات وصول شده است که 26 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم خورده و سهم این بخش 17 درصد از کل مالیاتهای مستقیم و کالاها و خدمات است.
در بخش مالیات بر ثروت 31 همت مالیات وصول شده که 54 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم خورده و سهم این بخش 3 درصد از کل مالیاتهای مستقیم و کالاها و خدمات است. در بخش مالیات مشاغل بیش از 70 هزار میلیارد تومان مالیات وصول شده که 24 درصد رشد نسبت به مدت مشابه سال قبل رقم خورده و سهم این بخش 6 درصد از کل مالیاتهای مستقیم و کالاها و خدمات است. همچنین در بخش حقوق کارکنان بخش عمومی و خصوصی بیش از 117 هزار میلیارد تومان مالیات وصول شده است و سهم این بخش 10 درصد از کل مالیاتهای مستقیم و کالاها و خدمات است.
از مجموع 1175 همت درآمد وصولی، ادارات کل امور مالیاتی استانها حدود 522 هزار میلیارد تومان را محقق کردهاند. در بین استانها، خوزستان با بیش از 59 هزار میلیارد تومان در رتبه نخست وصول درآمدهای مالیاتی و کهگیلویه و بویراحمد با تقریباً 2.4 هزار میلیارد تومان کمترین سهم را در وصولی داشته است. همچنین اداره کل مؤدیان بزرگ تهران بیش از 399 هزار میلیارد تومان مالیات از بزرگترین بنگاههای اقتصادی کشور وصول کرده و ادارات تهران (به جز مؤدیان بزرگ) نیز درمجموع حدود 200 هزار میلیارد تومان درآمد داشتهاند.
مؤدیانی که درآمدی تا 21 میلیارد و 600 میلیون تومان داشتهاند، بدون ارائه اظهارنامه و مدارک پیچیده، تنها با تأیید مالیات مقطوع، امکان پرداخت مالیات خود را پیدا کردند. با این سازوکار 96 درصد صاحبان مشاغل (حدود 12.5 میلیون نفر) مشمول این تسهیلات شدند، مالیات 90 درصد آنان (حدود 11.3 میلیون مؤدی) صفر تعیین شد و 97 درصد مؤدیان کمتر از 30 میلیون تومان مالیات پرداخت کردند. کل این فرایند برای 12.5 میلیون مؤدی کاملاً سیستمی و بدون دخالت انسانی انجام شد.
براساس گزارش رسمی سازمان امور مالیاتی، استقبال از این طرح چشمگیر بود؛ تعداد صاحبان مشاغل تأییدکننده اظهارنامه پیشفرض از 13 هزار نفر در سال 1403 به 24 هزار نفر در سال 1404 رسید و رشد 80 درصدی در این خصوص رقم خورد.
بق گزارش رسمی سازمان امور مالیاتی، در حوزه حمایت از اصناف نیز معافیت مالیاتی عملکرد سال 1403 بیش از دوبرابر شد و از حدود 47 میلیون تومان به 100 میلیون تومان و برای واحدهای صنفی مجهز به سامانه مؤدیان تا 144 میلیون تومان افزایش یافت. همچنین قانون مالیاتهای مستقیم لحاظ شد که با استقبال مؤدیان همراه بود.
از دیگر اقدامات تسهیلگرانه سازمان به مؤدیان، جهش قابلتوجه در میزان استرداد به مؤدیان است. برایناساس، میزان استرداد به مؤدیان در هشتماهه نخست سال 1404 نسبت به مدت مشابه سال قبل 100 درصد رشد داشته است بهنحویکه مبلغ استرداد از 20 همت در هشتماهه سال 1403 به 40 همت در هشتماهه سال 1404 رسیده است.
برای اولینبار در دوره زمستان 1403 استرداد علیالحساب بیش از 200 مؤدی در مدت زمان حدود یک ماه پس از تاریخ تسلیم اظهارنامه با حجمی بالغ بر 2500 میلیارد تومان صورت گرفته است.

